ગામના તૂટેલા રસ્તાને રાતે અંધારામાં છાનામાના રિપેર કરનાર અજાણ્યા માણસનો ચહેરો જોયો તો...

મધરાતે બાર વાગ્યાનો ટકોરો પડતાં જ આખું ગામ ગાઢ નિંદ્રામાં પોઢી ગયું હતું. ચોમાસાની ઋતુ હોવાથી ચારેય તરફ કાળો ડિબાંગ અંધકાર અને તમરાંનો ધીમો અવાજ ફેલાયેલો હતો. પરંતુ ગામના મુખ્ય રસ્તા પર એક રહસ્યમય પડછાયો ધીમા પગલે આગળ વધી રહ્યો હતો.

ગામથી મુખ્ય ધોરીમાર્ગ તરફ જતો આ સાત કિલોમીટર લાંબો રસ્તો વર્ષોથી સાવ બિસ્માર અને ખખડધજ હાલતમાં હતો. રસ્તા પર ઠેરઠેર મોટા મોટા ખાડા, તીક્ષ્ણ પથ્થરો અને ઊંડી ખાઈઓ બની ગઈ હતી. દર ચોમાસે આ રસ્તો ગામના લોકો માટે એક ભયાનક મોતના કૂવા સમાન બની જતો હતો.

આ ખતરનાક રસ્તાના કારણે ગામમાં અવારનવાર ગંભીર અકસ્માતો સર્જાતા હતા. ઘણીવાર રાત્રે બીમાર દર્દીઓ કે પ્રસૂતા મહિલાઓને દવાખાને લઈ જતી વખતે વાહનો ખાડામાં ફસાઈ જતાં હતાં. સારવારમાં થતા મોડાના કારણે અનેક નિર્દોષ લોકોએ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા હતા.

ગામના લોકોએ આ રસ્તાના સમારકામ માટે સરપંચ નરેશ આગળ સેંકડો વાર હાથ જોડ્યા હતા. પરંતુ નરેશ અત્યંત સ્વાર્થી અને ભ્રષ્ટ માણસ હતો. તે હંમેશાં સરકારી ગ્રાન્ટ અને બજેટ મંજૂર ન થયાનું બહાનું કાઢીને વાત ઉડાવી દેતો હતો.

પરંતુ છેલ્લા પંદર દિવસથી ગામમાં એક અકલ્પનીય અને અદ્ભુત ચમત્કાર શરૂ થયો હતો. દરરોજ સવારે જ્યારે ગામના ખેડૂતો અને દૂધવાળાઓ રસ્તા પર નીકળતા ત્યારે તેમને રસ્તાનો કોઈ ને કોઈ ખતરનાક ખાડો વ્યવસ્થિત પુરાયેલો જોવા મળતો હતો.

કોઈ અજાણ્યો માણસ મધરાતના ઘોર અંધારામાં આવીને પથ્થરો, કપચી અને માટી પાથરીને ખાડા પૂરી જતો હતો. એટલું જ નહીં, રસ્તાની બંને બાજુ પાણીના નિકાલ માટે સુંદર નાની નીકો પણ ખોદી નાખવામાં આવતી હતી. માત્ર પંદર દિવસમાં રસ્તાના સૌથી જીવલેણ ત્રણ કિલોમીટર સાવ સમથળ બની ગયા હતા.

આ વાત આખા પંથકમાં વાયુવેગે ફેલાઈ ગઈ અને લોકોમાં ભારે ઉત્સુકતા જાગી. ગામના ચોતરે બેસીને વડીલો ચર્ચા કરતા કે આ પુણ્યનું કામ કોણ કરી રહ્યું છે. કોઈ કહેતું કે આ કોઈ સરકારી અધિકારીની ગુપ્ત સેવા છે તો કોઈ તેને ઈશ્વરીય ચમત્કાર માનતું હતું.

પરંતુ સરપંચ નરેશના પેટમાં આ વાતથી મોટો તેલ રેડાયું હતું. નરેશને લાગ્યું કે કોઈ તેના ભ્રષ્ટાચારની પોલ ખોલવા માટે આ નાટક કરી રહ્યું છે. તેણે પંચાયતના ચોકીદારોને રાત્રે પહેરો ભરીને પેલા અજાણ્યા માણસને રંગેહાથ પકડવાનો હુકમ કર્યો.

આ જ ગામના છેવાડે આવેલા એક સાદા કાચા મકાનમાં બાવન વર્ષનો રમેશ પોતાના પરિવાર સાથે રહેતો હતો. રમેશ સ્વભાવે સાવ શાંત, વિનમ્ર અને પોતાના કામમાં મસ્ત રહેનારો સાધારણ કડિયાકામ કરનારો કારીગર હતો. તે આખો દિવસ બજારમાં મજૂરી કરીને માંડ પોતાના ઘરનું ગુજરાન ચલાવતો હતો.

રમેશની પત્ની જમના અને તેનો ચોવીસ વર્ષનો દીકરો વિજય પણ તેની સાથે રહેતા હતા. વિજય શહેરની કોલેજમાંથી ભણીને ગામમાં નાની-મોટી નોકરીની શોધમાં ભટકતો હતો. વિજયને હંમેશાં લાગતું હતું કે તેના પિતા સાવ સીધા, ડરપોક અને દુનિયાથી અજાણ માણસ છે.

છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી વિજય પોતાના પિતાના વર્તનમાં એક મોટો અને અજીબ ફેરફાર જોઈ રહ્યો હતો. રમેશ રોજ રાત્રે જમીને તરત જ ઊંઘી જવાનો ઢોંગ કરતો હતો. પરંતુ બરાબર મધરાતે બાર વાગ્યે તે ઓસરીનો દરવાજો સાવ ધીમેથી ખોલીને બહાર નીકળી જતો હતો.

રમેશ વહેલી સવારે પાંચ વાગ્યે જ્યારે પાછો ફરતો ત્યારે તેના શરીરે ધૂળ અને કાદવ ચોંટેલા રહેતા હતા. તેના બંને હાથની હથેળીઓમાં લોહીના મોટા મોટા છાલા પડી ગયેલા હતા. વિજય પોતાના પિતાની આ રહસ્યમય હિલચાલ જોઈને ભારે ચિંતામાં મુકાઈ ગયો હતો.

વિજયના મનમાં શંકાના કાળાં વાદળો ઘેરાવા લાગ્યાં હતાં કે શું તેના પિતા કોઈ ગેરકાયદેસર કામમાં ફસાયા છે કે જૂના દેવાની ચૂકવણી માટે રાત્રે મજૂરી કરવા જાય છે. વિજયે આ રહસ્યનો પર્દાફાશ કરવાનો દ્રઢ નિશ્ચય કર્યો.

આજે મંગળવારની અમાસની કાળી રાત હતી અને આકાશમાં વાદળો ગડગડાટ કરી રહ્યાં હતાં. મધરાતના બાર વાગતાં જ રમેશ ધીમા પગલે ખાટલા પરથી ઊભો થયો. તેણે ખૂણામાં પડેલી લાકડાની જૂની હાથલારી, પાવડો, તગારું અને લોખંડનો ભારે કોશ હાથમાં લીધાં.

વિજય પણ સાવ અવાજ કર્યા વગર પિતાની પાછળ પાછળ નીકળ્યો. રમેશ ગામના નિર્જન રસ્તા પર પથ્થરો અને રેતી ભરેલી હાથલારી ઢસડતો આગળ વધી રહ્યો હતો. વિજય ઝાડી-ઝાંખરા પાછળ સંતાતો સંતાતો પિતાની પાછળ ચાલતો રહ્યો.

રમેશ રસ્તાના સૌથી જોખમી એવા અંધારા વળાંક પાસે આવીને ઊભો રહ્યો. એ વળાંક પર એક વિશાળ ખાડો હતો જ્યાં ચોમાસાનું પાણી ભરાઈને મોટું ખાબોચિયું બની ગયું હતું. રમેશે માથા પર નાની બેટરી બાંધી અને પોતાના બંને હાથે પાવડો ઉપાડ્યો.

ભારે વરસાદના ઝરમર છાંટા પડી રહ્યા હતા છતાં રમેશ એકધારી મહેનત કરી રહ્યો હતો. તે લારીમાંથી ભારે પથ્થરો ઉપાડીને પોતાના ખભા પર મૂકીને ખાડામાં નાખતો હતો. તેના હાથમાંથી લોહી વહી રહ્યું હતું છતાં તેના ચહેરા પર લેશમાત્ર થાક નહોતો.

આ દ્રશ્ય જોઈને વિજયના પગ નીચેથી ધરતી સરકી ગઈ અને તેનું આખું શરીર ધ્રૂજી ઊઠ્યું. જે અજાણ્યા દેવદૂતની ચર્ચા આખું ગામ કરી રહ્યું હતું, તે બીજું કોઈ નહીં પણ તેના પોતાના ગરીબ પિતા હતા. વિજયની આંખોમાંથી અવિરત આંસુ વહેવા લાગ્યાં.

વિજય પોતાના આવેગને રોકી ન શક્યો અને દોડીને રસ્તાની વચ્ચે પહોંચી ગયો. વિજયે પિતાના હાથમાંથી પાવડો આંચકી લીધો અને જોરજોરથી રડવા લાગ્યો. વિજયે પૂછ્યું કે પિતાજી, તમે આ અડધી રાતે આ શું કરી રહ્યા છો.

વિજયે ગળગળા અવાજે ફરિયાદ કરી કે આખું ગામ ઘરમાં સૂતું છે અને સરપંચ કરોડો રૂપિયા ખાઈને બેઠો છે. ત્યારે તમે આ ઉંમરે પોતાના શરીરનું લોહી કેમ વહાવી રહ્યા છો. આ રસ્તાના ખાડા પૂરવાથી તમને શું મળવાનું છે.

રમેશે ચમકીને પોતાના દીકરા સામે જોયું અને તેની આંખોમાં અપરાધભાવ છવાઈ ગયો. રમેશ રસ્તાના કિનારે આવેલા એક મોટા પથ્થર પર બેસી પડ્યો. તેણે પોતાના બંને ધ્રૂજતા હાથથી મોં ઢાંકી દીધું અને નાના બાળકની જેમ ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડ્યો.

રમેશે જે દર્દનાક સત્ય ખોલ્યું તે સાંભળીને વિજયના કાનમાં જાણે વીજળી પડી હોય તેવો સન્નાટો છવાઈ ગયો. રમેશે જણાવ્યું કે પાંચ વર્ષ પહેલાંની એ કાળી ચોમાસાની રાત હું મરતાં દમ સુધી ક્યારેય ભૂલી શકું તેમ નથી. તે રાત્રે તારી નાની બહેન ગીતાને અચાનક ઝેરી તાવ ચડ્યો હતો.

ગીતાના શ્વાસ રુંધાતા હતા અને તેનું શરીર સાવ નીલું પડી ગયું હતું. હું તેને પોતાની છાતી સરસી ચાંપીને એક જૂની મોટર રિક્ષામાં દવાખાને લઈ જઈ રહ્યો હતો. પરંતુ બરાબર આ જ અંધારા વળાંક પર રિક્ષાનું પૈડું એક ઊંડા ખાડામાં જોરથી પછડાયું.

એ જોરદાર આંચકા સાથે રિક્ષા પલટી ખાઈ ગઈ અને રિક્ષાનો ધરી તૂટી ગયો. અમે કાદવમાં ફસાઈ ગયા અને કોઈ વાહન મદદ માટે ઊભું ન રહ્યું. અમે આ અંધારા રસ્તા પર દોઢ કલાક સુધી લાચાર બનીને તરફડતા રહ્યા.

જ્યારે અમે જેમતેમ કરીને દવાખાને પહોંચ્યા ત્યારે ડોક્ટરે કહ્યું કે તમે માત્ર પંદર મિનિટ મોડા પડ્યા છો. જો સમયસર પહોંચ્યા હોત તો આ બાળકી બચી જાત. મારી માસૂમ ગીતાએ મારા ખોળામાં જ પોતાનો છેલ્લો શ્વાસ છોડી દીધો હતો.

રમેશે છાતી કૂટતાં કહ્યું કે મરતી વખતે મારી દીકરીએ મારો હાથ પકડ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે પપ્પા, આ રસ્તો બહુ ખરાબ છે, કોઈ બીજાને પડવા ન દેતા. તે દિવસથી મારી ગીતાનો એ છેલ્લો અવાજ મને રાત્રે ઊંઘવા નથી દેતો. મને લાગે છે કે મારી દીકરી આ રસ્તા પર ઊભી રહીને મને પોકારી રહી છે.

રમેશે આંસુ લૂછતાં કહ્યું કે મેં મારી દીકરીના ગયા પછી ભગવાન સામે પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી. મેં સંકલ્પ કર્યો હતો કે જ્યાં સુધી મારા શરીરમાં લોહીનું એક પણ ટીપું છે, ત્યાં સુધી આ ગામના કોઈ પિતાની દીકરી આ રસ્તાના ખાડાના કારણે મરવી ન જોઈએ. હું કોઈ ઉપકાર નથી કરતો પણ મારી દીકરીનું વચન પૂરું કરું છું.

આ શબ્દો સાંભળતાં જ વિજયના હૃદયમાં પસ્તાવા અને આદરનો એવો પ્રચંડ જ્વાળામુખી ફાટી નીકળ્યો કે તે સંભાળી ન શક્યો. વિજય પોતાના પિતાના બંને ધૂળવાળા પગમાં ફસડાઈ પડ્યો. વિજયે પિતાના પગ પર પોતાનું માથું મૂકી દીધું અને જોરજોરથી પોક મૂકીને રડવા લાગ્યો.

વિજયે આક્રંદ કરતાં કહ્યું કે પિતાજી મને માફ કરી દો, હું તમને કાયમ કમજોર અને સાધારણ માનતો રહ્યો. પણ તમે તો સાક્ષાત દેવતા છો જે આખા ગામના બાળકોનું રક્ષણ કરવા પોતાના હાડકાં ગાળી રહ્યા છો. હું તમારા ચરણોની ધૂળ બનવા પણ લાયક નથી.

વિજય એક ક્ષણનો પણ વિચાર કર્યા વગર ઊભો થયો અને તેણે પાવડો હાથમાં લઈ લીધો. વિજયે કહ્યું કે પિતાજી, આજથી તમે એકલા નથી, તમારી સાથે તમારો આ દીકરો પણ પથ્થરો ઉપાડશે. જ્યાં સુધી આ આખો રસ્તો સમથળ નહીં થાય ત્યાં સુધી આપણે બંને સાથે મળીને કામ કરીશું.

તે રાત્રે બાપ અને દીકરા બંનેએ સાથે મળીને એ વિશાળ ખાડાને પૂરીને સાવ સપાટ બનાવી દીધો. પરંતુ કમનસીબે તે જ ક્ષણે દૂરથી બે મોટરસાયકલની લાઈટો ચમકી. સરપંચ નરેશ પોતાના ત્રણ ગુંડા જેવા સાગરીતો સાથે લાકડીઓ લઈને ત્યાં આવી પહોંચ્યો.

નરેશે ક્રોધથી બરાડો પાડીને કહ્યું કે આખરે પકડાઈ ગયા ગામના દુશ્મનો. તમે પંચાયતની પરવાનગી વગર રાત્રે સરકારી રસ્તા સાથે છેડછાડ કેમ કરી રહ્યા છો. હું તમને બંનેને પોલીસના હવાલે કરીને જેલમાં નંખાવી દઈશ.

વિજય ગુસ્સામાં આગળ વધવા ગયો પણ રમેશે તેને શાંતિથી પાછળ ખેંચી લીધો. રમેશે બંને હાથ જોડીને અત્યંત નમ્રતાથી કહ્યું કે સરપંચ સાહેબ, અમે કોઈ ગુનો નથી કર્યો. અમે માત્ર એ ખાડા પૂરી રહ્યા છીએ જે વર્ષોથી ગામના નિર્ષોષ લોકોનો જીવ લઈ રહ્યા છે.

બરાબર એ જ સમયે વળાંક પાછળથી ગામના દસ-પંદર ખેડૂતો અને દૂધવાળાઓ પણ આવી પહોંચ્યા. તેઓ સરપંચની ગાડી જોઈને શંકા જતાં પાછળ આવ્યા હતા. ગામના લોકોએ જ્યારે રમેશ અને વિજયના હાથમાં પાવડા અને લારી જોઈ, ત્યારે તેઓ સ્તબ્ધ થઈ ગયા.

વિજયે આખા ગામની સામે પોતાના પિતાની પાંચ વર્ષ જૂની એ દર્દનાક કહાણી અને બહેન ગીતાના બલિદાનની વાત કહી સંભળાવી. વિજયે પિતાના લોહીલુહાણ હાથ બતાવીને કહ્યું કે આ જુઓ, આ માણસ છેલ્લા એક મહિનાથી તમારા બાળકોની જાન બચાવવા રાત્રે લોહી વહાવી રહ્યો છે.

આ સત્ય સાંભળતાં જ ચોતરે ઊભેલા તમામ ગ્રામજનોની આંખોમાંથી ચોધાર આંસુ વહી નીકળ્યાં. આખી ભીડમાં સોપો પડી ગયો. ગામના એક વૃદ્ધ ખેડૂતે આગળ આવીને સરપંચ નરેશના હાથમાંથી લાકડી આંચકી લીધી અને જમીન પર ફેંકી દીધી.

વૃદ્ધે સરપંચને લપડાક સમાન શબ્દોમાં કહ્યું કે શરમ કર નરેશ, તું સત્તાના નશામાં અંધ બની ગયો છે. જે કામ તારે સરકારી પૈસાથી કરવાનું હતું, તે કામ આ ગરીબ બાપ પોતાના ભૂખ્યા પેટે કરી રહ્યો છે. જો હવે તું એક પણ શબ્દ બોલીશ તો આખું ગામ તને ખુરશી પરથી નીચે ખેંચી લેશે.

સરપંચ નરેશનો ચહેરો શરમ અને ગ્લાનિથી સાવ કાળો પડી ગયો. તેના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. નરેશે રમેશ સામે બંને હાથ જોડીને માફી માંગી અને જાહેરમાં જાહેરાત કરી કે કાલ સવારથી જ પંચાયતના તમામ નાણાં આ રસ્તાને પાકો ડામર રોડ બનાવવા માટે વાપરવામાં આવશે.

બીજા દિવસથી આખા ગામના સેંકડો યુવાનો અને વડીલો પાવડા-તગારા લઈને રસ્તા પર ઊતરી પડ્યા. સરકારી તંત્ર પણ દોડતું થયું અને માત્ર એક મહિનાની અંદર એ સાત કિલોમીટર લાંબો રસ્તો અરીસા જેવો ચમકતો પાકો ડામર રોડ બની ગયો. રસ્તાના પ્રવેશદ્વાર પર એક સુંદર તકતી લગાવવામાં આવી જેના પર લખાયું કે 'અમર પુત્રી ગીતા માર્ગ'.

તે દિવસ પછી એ રસ્તા પર ક્યારેય કોઈ અકસ્માત ન થયો કે કોઈ બાળકી અકાળે ન મરી. રમેશના મૂંગા અને નિઃસ્વાર્થ બલિદાને સાબિત કરી દીધું કે સંસારમાં સાચો ઈશ્વર મંદિરોમાં નહીં પણ માનવતાની સેવામાં વસે છે. પિતાના પવિત્ર સ્નેહ અને સમર્પણની આ અમર ગાથા આજે પણ ગામના દરેક ઘરમાં ગર્વથી ગવાય છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.