કરોડોની વસીયત ખૂલી ત્યારે ત્રણ ધનવાન દીકરાઓના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ, પિતાએ છેલ્લી ઘડીએ...

અમદાવાદના પૌરાણિક અને વૈભવી વિસ્તારમાં આવેલો ‘અલકાપુરી બંગલો’ બહારથી જેટલો ભવ્ય દેખાતો હતો, અંદરથી એટલો જ શાંત અને એકલવાયો હતો. આ બંગલાના માલિક એટલે દીનાનાથભાઈ મહેતા. એક સમયે જેમણે શૂન્યમાંથી સર્જન કરીને આખા શહેરમાં પોતાનું મોટું બિઝનેસ સામ્રાજ્ય ઊભું કર્યું હતું. આજે એ જ દીનાનાથભાઈ ઓક્સિજનના સપોર્ટ પર પોતાના રૂમમાં પથારીવશ હતા. તેમની ઉંમર 89 વર્ષ વટાવી ચૂકી હતી અને શરીર હવે સાથ આપવાનું છોડી રહ્યું હતું. તેમની બાજુમાં બેસીને તબીબી સાધનો તપાસી રહેલી નર્સ માયા છેલ્લા પાંચ વર્ષથી તેમની દીકરીની જેમ સેવા કરી રહી હતી. દીનાનાથભાઈના ત્રણ દીકરાઓ હતા—અજય, વિજય અને સંજય. ત્રણેય ભાઈઓ શહેરમાં મોટા ઉદ્યોગપતિ તરીકે જાણીતા હતા અને પોતપોતાના વૈભવી બંગલાઓમાં અલગ રહેતા હતા. બાપ પાસે આવવાનો તેમની પાસે સમય નહોતો.

એક સાંજે દીનાનાથભાઈની તબિયત વધુ લથડી. ડોક્ટરે સ્પષ્ટ કહી દીધું કે હવે તેમની પાસે બહુ ઓછો સમય બચ્યો છે. માયાએ તુરંત જ ત્રણેય ભાઈઓને ફોન કરીને હોસ્પિટલ અથવા બંગલે આવવા જણાવ્યું. અજય, વિજય અને સંજય ત્રણેય પોતપોતાની મોંઘી ગાડીઓ લઈને અલકાપુરી બંગલે આવી પહોંચ્યા. દીનાનાથભાઈએ નબળી આંખો ખોલીને પોતાના ત્રણેય દીકરાઓ સામે જોયું. તેમના ચહેરા પર કોઈ ક્રોધ નહોતો, માત્ર એક લાચારી અને આશા હતી. તેમણે ધ્રુજતા અવાજે ત્રણેય દીકરાઓનો હાથ પકડ્યો અને કહ્યું, "બેટા, આજે આખી જિંદગીમાં પહેલીવાર હું તમારી પાસે કંઈક માંગી રહ્યો છું. મને ખબર છે તમે બધા બહુ વ્યસ્ત છો, પણ કાલે મારો છેલ્લો દિવસ હોય એવું મને લાગે છે. હું ઈચ્છું છું કે કાલે બપોરે તમે ત્રણેય ભાઈઓ તમારી ઓફિસનું કામ છોડીને મારી સાથે અહીં બેસીને જમો. બસ, આ મારી છેલ્લી ઈચ્છા છે."

મોટા દીકરા અજયે ઘડિયાળ સામે જોયું અને કપાળ પર કરચલીઓ લાવીને બોલ્યો, "પપ્પા, તમે પણ શું આવી વાતો કરો છો? કાલે સવારે જાપાનના ક્લાયન્ટ્સ સાથે મારે મલ્ટી-કરોડની ડીલ સાઈન કરવાની છે. જો હું નહીં જાઉં તો કંપનીને બહુ મોટું નુકસાન થશે. હું સાંજે આવીને તમારી સાથે બેસીશ, બરાબર?" અજયની વાત સાંભળીને દીનાનાથભાઈની આંખોમાં ઝળઝળિયાં આવી ગયા, પણ તેઓ કાંઈ બોલ્યા નહીં.

ત્યાં જ વચલો દીકરો વિજય આગળ આવ્યો અને તેણે પોતાનો મોબાઈલ ખિસ્સામાંથી કાઢતા કહ્યું, "હા પપ્પા, અજયભાઈ સાચું કહે છે. કાલે અમારે નવી ફેક્ટરીનું ઓપનિંગ છે અને ત્યાં મારે ચીફ ગેસ્ટ તરીકે હાજર રહેવું જ પડે એમ છે. જો હું ત્યાં નહીં જાઉં તો મીડિયામાં ખોટો મેસેજ જશે. તમે જમવાનું ધ્યાન રાખજો, માયા છે જ તમારી પાસે." વિજયના અવાજમાં પિતા પ્રત્યેની ચિંતા કરતાં પોતાના સ્ટેટસની ચિંતા વધારે દેખાઈ આવતી હતી. આ સ્ટોરી તમે જસ્ટગુજ્જુથિંગ્સ કોમ જેવી સાચી લાગણીઓ સાથે સમજી રહ્યા છો.

સૌથી નાનો દીકરો સંજય, જે પિતાનો સૌથી લાડકો હતો, તેણે પણ હાથ જોડીને કહ્યું, "પપ્પા, કાલે મારે સવારથી જ કોર્ટના એક અગત્યના કેસના સિલસિલામાં વકીલો સાથે લાંબી મીટિંગ છે. પ્રોપર્ટીનો મામલો છે એટલે મારું હોવું અનિવાર્ય છે. તમે જરાય ચિંતા ન કરો, અમે સાંજે ગમે તેમ કરીને સમય કાઢીને તમને મળવા આવી જઈશું." ત્રણેય દીકરાઓએ પિતાની આખરી ઈચ્છાને પોતાના બિઝનેસ અને પૈસાના ત્રાજવે તોલી નાખી.

દીનાનાથભાઈએ ઊંડો શ્વાસ લીધો અને ધીમેથી પોતાની આંખો મીંચી લીધી. તેમણે માત્ર એટલું જ કહ્યું, "ભલે બેટા, તમારું કામ પહેલાં કરો. જિંદગીમાં ક્યારેય કોઈને પાછળ છોડીને આગળ વધવામાં સમયની કિંમત ભૂલતા નહીં." દીકરાઓ એમ સમજીને રૂમની બહાર નીકળી ગયા કે પિતા હવે આરામ કરી રહ્યા છે. તેઓ રાત્રે જ પોતપોતાના ઘરે જવા રવાના થઈ ગયા અને માયાને કહી ગયા કે કોઈ ઈમરજન્સી હોય તો જ ફોન કરવો.

બીજા દિવસે સવારે માયા જ્યારે દીનાનાથભાઈના રૂમમાં દવાની ટ્રે લઈને ગઈ, ત્યારે આખો રૂમ એક વિચિત્ર શાંતિથી ઘેરાયેલો હતો. તેણે પિતાજીને અવાજ આપ્યો, "દાદા, દવા લેવાનો સમય થઈ ગયો છે." પણ સામેથી કોઈ જવાબ ન મળ્યો. માયાએ નજીક જઈને તેમનો હાથ પકડ્યો તો શરીર એકદમ ઠંડું પડી ચૂક્યું હતું. દીનાનાથભાઈ આ ફાની દુનિયા છોડીને ચાલી ગયા હતા. તેમના ચહેરા પર એક અજીબ આરામ હતો, જાણે તેઓ આ દુનિયાના તમામ બંધનોમાંથી મુક્ત થઈ ગયા હોય.

માયાએ રડતા રડતા ત્રણેય દીકરાઓને ફોન કર્યા. પિતાના અવસાનના સમાચાર સાંભળીને ત્રણેય ભાઈઓ દોડતા આવ્યા. રીત-રિવાજ મુજબ દીનાનાથભાઈના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા. આસપાસના લોકો વાતો કરતા હતા કે દીનાનાથભાઈ કેટલા નસીબદાર હતા કે તેમના ત્રણેય દીકરાઓ આટલા મોટા માણસો બન્યા. પરંતુ સત્ય તો એ હતું કે એ ભવ્યતા પાછળ એક પિતાનું હૃદય એકલતામાં કણસતું રહ્યું હતું.

અંતિમ સંસ્કારના તેર દિવસ પૂરા થયા પછી, દીનાનાથભાઈના વકીલ કે.કે. મહેતાએ ત્રણેય ભાઈઓને અને નર્સ માયાને અલકાપુરી બંગલે બોલાવ્યા. વકીલના હાથમાં એક સરકારી સીલબંધ પરબિડિયું હતું, જેમાં દીનાનાથભાઈની વસીયત હતી. અજય, વિજય અને સંજયના મનમાં એક જ વાત ચાલતી હતી કે પિતાની કરોડોની મિલકત, બંગલા અને ફેક્ટરીઓ તેમના ત્રણ વચ્ચે સરખા ભાગે વહેંચાઈ જશે. તેઓ વસીયત સાંભળવા આતુર હતા.

વકીલે ચશ્મા સરખા કર્યા અને ગંભીર અવાજે વસીયત વાંચવાનું શરૂ કર્યું, "હું, દીનાનાથ મહેતા, પૂરા હોશોહવાસમાં મારી આખરી વસીયત લખી રહ્યો છું. મેં મારી જિંદગીમાં અઢળક પૈસા કમાયા, પણ છેલ્લી ઘડીએ મને સમજાયું કે પૈસા સગા નથી હોતા. મારા ત્રણેય દીકરાઓ પોતાની જિંદગીમાં ખૂબ જ સફળ અને ધનવાન છે, મારી મિલકત વગર પણ તેઓ વૈભવશાળી જીવન જીવી શકે એમ છે."

વકીલે આગળ વાંચ્યું, "છેલ્લા પાંચ વર્ષથી જ્યારે હું બીમારીથી પીડાતો હતો અને એક-એક પળ એકલતામાં કાપતો હતો, ત્યારે મારા પોતાના લોહીના સંબંધો પાસે મારી પાસે બેસવાનો સમય નહોતો. એ પાંચ વર્ષમાં જો મને કોઈએ સાચવ્યો હોય, મારી અડધી રાતની તકલીફોમાં જે જાગી છે, જેણે મને પોતાના સગા પિતાની જેમ આદર અને સમય આપ્યો છે, તે નર્સ માયા છે. તેથી, હું મારી તમામ ચલ-અચલ સંપત્તિ, આ અલકાપુરી બંગલો, બેંક બેલેન્સ અને તમામ શૅર્સ માયાના નામે કરું છું. મારા દીકરાઓને મારી મિલકતમાંથી એક રૂપિયો પણ મળશે નહીં."

આ સાંભળતા જ ત્રણેય ભાઈઓના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. અજય ગુસ્સામાં ઊભો થઈ ગયો અને બોલ્યો, "આ અશક્ય છે! પપ્પાનું મગજ ઠેકાણે નહીં હોય. એક નર્સને આખી મિલકત કેવી રીતે આપી શકાય? અમે આ વસીયતને કોર્ટમાં ચેલેન્જ કરીશું." વકીલ કે.કે. મહેતાએ શાંતિથી પત્રનો છેલ્લો ભાગ વાંચ્યો, જ્યાં દીનાનાથભાઈએ પોતાના હાથથી ગુજરાતીમાં એક નાની નોંધ લખી હતી.

નોંધમાં લખ્યું હતું, "મારા વહાલા દીકરાઓ, તમે કાલે જે મીટિંગો અને પ્રોપર્ટીના કેસ માટે મારી પાસે એક કલાક બેસવાનો ઇનકાર કર્યો હતો ને, આજે એ જ પ્રોપર્ટી મેં તમારી પાસેથી છીનવી લીધી છે. જિંદગીમાં યાદ રાખજો કે સમય ક્યારેય પૈસાથી ખરીદી શકાતો નથી. મેં માયાને પૈસા નથી આપ્યા, પણ તેણે મને આપેલા પાંચ વર્ષના સમયની કિંમત ચૂકવી છે. તમારી પાસે બધું જ હશે, પણ પિતાના આશીર્વાદ અને આખરી સમયનો સાથ ક્યારેય નહીં હોય."

આ શબ્દો સાંભળીને ત્રણેય ભાઈઓ સ્તબ્ધ થઈ ગયા. વિજય અને સંજયની આંખોમાંથી દડદડ આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેમને સમજાયું કે પિતા કોઈ કરોડોની ડીલ કે ફેક્ટરીના ઓપનિંગ કરતા કેટલા વધારે કિંમતી હતા. તેમણે જે સમય બચાવવા માટે પિતાની આખરી ઈચ્છા ઠુકરાવી દીધી હતી, આજે એ જ સમયે તેમને રસ્તા પર લાવી દીધા હતા. માયા મૂગી બહેરી બનીને ખૂણામાં ઊભી રહીને રડી રહી હતી, તેને પૈસાનો કોઈ મોહ નહોતો, પણ દાદાજીનો આવો પ્રેમ જોઈને તેનું હૃદય ભરાઈ આવ્યું હતું.

ત્રણેય ભાઈઓ ભારે હૃદયે બંગલાની બહાર નીકળ્યા. આજે તેમની મોંઘી ગાડીઓ, તેમનું બેંક બેલેન્સ અને તેમનું સોશિયલ સ્ટેટસ બધું જ નિરર્થક લાગતું હતું. પિતા વસીયત દ્વારા તેમને જિંદગીનો એવો પાઠ ભણાવી ગયા હતા જે કોઈ યુનિવર્સિટી શીખવી શકે તેમ નહોતી. હવે તેમની પાસે પસ્તાવો કરવા સિવાય અને અફસોસના આંસુ સારવા સિવાય બીજું કાંઈ જ બચ્યું નહોતું, કારણ કે સમય હાથમાંથી રેતીની જેમ સરકી ગયો હતો.

વ્યસ્તતાના બહાના હેઠળ ક્યારેય પોતાના માતા-પિતાને એકલા ન છોડો, કારણ કે જ્યારે સમય વીતી જાય છે ત્યારે માત્ર અફસોસ જ બાકી રહે છે. જો વાર્તા ગમી હોય તો તમારા મિત્રો અને પરિવાર સાથે અચૂક શેર કરજો.