લગ્નમાં ન આવતા યુવક પોતાના નાનપણના મિત્ર પર ગુસ્સે હતો, છ મહિના પછી હોસ્પિટલમાં નર્સે આપેલા રિપોર્ટ અને ગુપ્ત સત્ય જોઈને...

શહેરની એક શાંત સોસાયટીમાં પાર્થ અને દેવ સાથે જ મોટા થયા હતા. શાળાના ભણતરથી લઈને કોલેજના દિવસો સુધી બંને કાયમ પડછાયાની જેમ સાથે જ રહેતા. પાર્થના પિતા રમેશભાઈ એક સામાન્ય સરકારી કર્મચારી હતા અને દેવના પિતા હસમુખભાઈ પણ તેમની જ સોસાયટીમાં રહેતા હતા. બંને પરિવારો વચ્ચે પણ ભાઈઓ જેવો જ ગાઢ સંબંધ હતો. પાર્થ અને દેવની દોસ્તી આખી સોસાયટીમાં વખણાતી હતી. એક વગર બીજો ન ચાલે તેવી તેમની પાકી ગોષ્ઠી હતી.

સમય વીતતો ગયો અને પાર્થના લગ્ન એન્જિનિયરિંગ પૂર્ણ કર્યા પછી શહેરની જ એક સંસ્કારી કન્યા સાથે નક્કી થયા. પાર્થના ઘરમાં લગ્નની મોટો ઉત્સવ અને ખુશીનો માહોલ હતો. આખા ઘરમાં રોશની કરવામાં આવી હતી અને સગા-સંબંધીઓ પણ આવી પહોંચ્યા હતા. પાર્થ માટે આ તેના જીવનનો સૌથી મોટો અને ખુશીનો દિવસ હતો. તેના મનમાં એક જ આશા હતી કે તેનો જીગરી દોસ્ત દેવ લગ્નના તમામ કાર્યોમાં આગળ વધીને વરરાજાના ભાઈ તરીકે બધી જવાબદારી સંભાળશે.

પરંતુ લગ્નના દિવસે સવારથી જ દેવ ક્યાંય દેખાયો નહીં. પાર્થે તેને દસથી પણ વધારે વખત ફોન કર્યા, પરંતુ દેવનો મોબાઈલ સ્વિચ ઓફ આવતો હતો. લગ્નનો સમય નજીક આવતો ગયો તેમ તેમ પાર્થનો અધીરાઈ અને ગુસ્સો વધતો ગયો. વરઘોડો નીકળ્યો, મંડપમાં ફેરા પણ વિધિવત રીતે ફરાઈ ગયા અને સાંજે ભવ્ય રિસેપ્શન પણ પૂરું થઈ ગયું, છતાં દેવ ડોંકાયો પણ નહીં.

લગ્ન પૂરા થયા પછી પણ દેવે પાર્થ સાથે કોઈ સંપર્ક ન કર્યો. કે ન તો તેના ગેરહાજર રહેવાનું કોઈ કારણ જણાવ્યું. પાર્થના મનમાં અહંકાર અને ભારે ગુસ્સો ભરાઈ ગયો. પાર્થને લાગ્યું કે દેવ તેને પોતાનો સચોટ મિત્ર માનતો જ નહોતો. જીવનના સૌથી મહત્વના પ્રસંગે જ જે દોસ્ત કામમાં ન આવે, તે દોસ્ત શા કામનો? પાર્થે પોતાના મન સાથે નિર્ણય કરી લીદો કે આજ પછી તે ક્યારેય દેવનું મોઢું પણ નહીં જુએ અને તેની સાથેના તમામ સંબંધો કાયમ માટે તોડી નાખશે.

આ વાતને પૂરા છ મહિના વીતી ગયા. પાર્થ પોતાના નવા સંસાર અને નોકરીમાં વ્યસ્ત થઈ ગયો હતો. તેણે દેવ સાથેની તમામ વાતચીત બંધ કરી દીધી હતી. જો રસ્તામાં સામા મળે તો પણ પાર્થ મોઢું ફેરવીને ચાલ્યો જતો હતો. દેવ પણ પાર્થની સામે આવવાનો પ્રયત્ન કરતો નહોતો અને તેણે શાંતિથી પોતાનો રસ્તો અલગ કરી લીધો હતો.

એક દિવસ બપોરના સમયે પાર્થના પિતા રમેશભાઈની તબિયત અચાનક બગડી. તેમને છાતીમાં અસહ્ય દુખાવો ઉપડતા પાર્થ ઉતાવળે તેમને શહેરની મલ્ટીસ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલમાં લઈ ગયો. હોસ્પિટલમાં દાખલ કર્યા પછી ડોક્ટરોએ જરૂરી તપાસ શરૂ કરી અને રમેશભાઈની સ્થિતિ કાબૂમાં આવી ગઈ. પાર્થ હોસ્પિટલના ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પર આવેલી ફાર્મસીમાંથી દવાઓ લઈને પાછો રૂમ તરફ આવી રહ્યો હતો.

બરાબર એ જ સમયે હોસ્પિટલની એક સિનિયર નર્સ, જેનું નામ મીનાબેન હતું, તેમણે પાર્થને ઓળખી લીધો. મીનાબેન રમેશભાઈના જૂના ઓળખીતા હતા. તેમણે પાર્થને પાસે બોલાવ્યો અને તેના પિતાજીના ખબરઅંતર પૂછ્યા. વાતો કરતા કરતા મીનાબેને અચાનક પાર્થને કહ્યું કે, પાર્થબેટા, તું અહીં આવ્યો છે તો સારું થયું. તારા દોસ્ત દેવના કેટલાક તબીબી રિપોર્ટ અને ડિસ્ચાર્જ પેપર્સ છ મહિનાથી અહીં અમારી ફાઈલમાં પડ્યા છે. તે દિવસે ઉતાવળમાં એ લેવાનું ભૂલી ગયો હતો. તું જરા એ કાગળો તેને પહોંચાડી દેજે.

પાર્થને દેવનું નામ સાંભળતા જ જૂનો ગુસ્સો જાગી ઊઠ્યો. તેણે કડક અવાજે નર્સને કહ્યું કે, અરે નર્સબેન, મારી પાસે એ દેવના કોઈ રિપોર્ટ લેવાનો સમય નથી. હવે તે મારો મિત્ર નથી અને મારે તેની સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી. લગ્નના દિવસે જ તેણે મારી દોસ્તીનો અનાદર કર્યો હતો.

નર્સ મીનાબેન આ સાંભળીને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. તેમણે એક ઊંડો શ્વાસ લીધો અને પાર્થ સામે ગંભીર નજરે જોઈને કહ્યું કે, પાર્થ, તું આ શું બોલી રહ્યો છે? તને ખબર પણ છે કે છ મહિના પહેલાં તારા લગ્નના દિવસે દેવ અહીં હોસ્પિટલના આઈસીયુ વોર્ડમાં ઓપરેશન ટેબલ પર પડ્યો હતો?

પાર્થ આ સાંભળીને સ્તબ્ધ થઈ ગયો. તેણે પૂછ્યું કે, શું? ઓપરેશન ટેબલ પર? તેને શું થયું હતું?

નર્સ મીનાબેને જૂની ફાઈલમાંથી રિપોર્ટ્સ બહાર કાઢ્યા અને પાર્થના હાથમાં મૂકતા કહ્યું કે, પાર્થ, તારા પિતાજી રમેશભાઈએ છ મહિના પહેલાં પોતાના બિઝનેસ અને કૌટુંબિક જરૂરિયાતો માટે એક વ્યાજખોર પાસેથી દસ લાખ રૂપિયાનું ગુપ્ત દેવું લીધું હતું. તે વ્યાજખોરો લગ્નના બે દિવસ પહેલાં તારા ઘરે આવીને તારા પિતાજીને ધમકાવી રહ્યા હતા કે જો લગ્નના દિવસે સવાર સુધીમાં પૈસા નહીં ચૂકવાય તો તેઓ લગ્નનો મંડપ ઉથલાવી દેશે અને પોલીસ કેસ કરીને રમેશભાઈને જેલમાં મોકલી દેશે.

પાર્થની આંખો આશ્ચર્યથી પહોળી થઈ ગઈ. તેને આ ગુપ્ત દેવા વિશે કાઈ જ ખબર નહોતી. નર્સે આગળ ખુલાસો કરતા કહ્યું કે, તારા પિતાજી આ બાબતે અત્યંત માનસિક તણાવમાં હતા. તેમણે આ વાત ઘરના કોઈ સભ્યને નહોતી જણાવી. પણ દેવને કોઈ રીતે આ વાતની ખબર પડી ગઈ હતી. તે જાણતો હતો કે જો લગ્નના દિવસે તારા પિતાની ઈજ્જત જશે અથવા લગ્ન અટકી જશે તો તારું જીવન બરબાદ થઈ જશે.

દેવ પાસે એટલી મોટી રકમ રોકડમાં નહોતી અને તારા પિતાનું દેવું ચૂકવવા માટે તેને તાત્કાલિક પૈસાની જરૂર હતી. તેથી દેવે છ મહિના પહેલાં જ પોતાના પરિવારને જણાવ્યા વગર જ આ જ હોસ્પિટલમાં એક ગંભીર દર્દીને પોતાની એક કિડની દાન કરવાનો ગુપ્ત નિર્ણય લીધો હતો. કિડની દાન કરીને મેળવેલી રકમમાંથી તેણે તારા લગ્નના દિવસે સવારે જ તે વ્યાજખોરનું આખું દેવું ચૂકવી દીધું હતું.

નર્સે રડમસ અવાજે કહ્યું કે, લગ્નના દિવસે જ્યારે તું વરરાજા બનીને મંડપમાં બેઠો હતો, ત્યારે દેવ આ હોસ્પિટલમાં પોતાની કિડનીનું મોટું ઓપરેશન કરાવી રહ્યો હતો. ઓપરેશન પછી તેને દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો. તેણે અમને કસમ આપી હતી કે આ વાત તને કે તારા પરિવારને ક્યારેય ખબર ન પડવી જોઈએ, કારણ કે તે તારા પિતાની ઈજ્જત બચાવવા માંગતો હતો અને તારા પર પોતાના ઉપકારનો બોજ નાખવા માંગતો નહોતો.

આ સત્ય સાંભળતા જ પાર્થના પગ તળેથી જમીન ખસી ગઈ. તેના હાથમાંથી કાગળો છૂટીને જમીન પર પડી ગયા. તેને લાગ્યું જાણે તેના માથા પર કોઈએ ભારે પથ્થર માર્યો હોય. જે દોસ્તને તે આખી જિંદગી સ્વાર્થી અને ધોકેબાજ માનતો રહ્યો હતો, તે જ દોસ્તે પાર્થના પરિવારની ઈજ્જત અને ખુશીઓ બચાવવા માટે પોતાના શરીરનું એક અંગ કાયમ માટે ગુમાવી દીધું હતું.

પાર્થનું હૃદય ભારે પસ્તાવાની આગમાં બળવા લાગ્યું. તે હોસ્પિટલની લોબીમાં જ બેસી પડ્યો અને મોટે મોટેથી રડવા લાગ્યો. તેણે પોતાના મન સાથે દેવની માફી માંગી. નર્સ પાસેથી ખબર પડી કે ઓપરેશનમાંથી સાજા થયા પછી દેવ હવે બીજા શહેરમાં એક નાની કંપનીમાં નોકરી કરવા જતો રહ્યો છે.

બીજા જ દિવસે પાર્થ પોતાના પિતાની તબિયત સારી થતાં જ દેવને મળવા માટે બીજા શહેરે પહોંચી ગયો. તે દેવના નાના ભાડાના મકાન પાસે પહોંચ્યો. દરવાજો ખોલતા જ સામે દેવ ઊભો હતો. દેવનો ચહેરો થોડો ફિક્કો પડી ગયો હતો અને ઓપરેશનના કારણે તેનું શરીર પણ થોડું નબળું દેખાતું હતું.

પાર્થને જોતાં જ દેવના ચહેરા પર એક મધુર સ્મિત આવી ગયું. પાર્થ પોતાની જાતને રોકી ન શક્યો. તે દોડીને દેવને ભેટી પડ્યો અને રડતાં રડતાં કહેવા લાગ્યો કે, દેવ, મને માફ કરી દે. હું કેટલો મોટો મૂર્ખ હતો કે તારી આટલી મોટી કુરબાનીને સમજી ન શક્યો. તું મારા માટે તારું અંગ ગુમાવી બેઠો અને હું તને આખી જિંદગી કોસતો રહ્યો.

દેવે શાંતિથી પાર્થને પોતાનાથી અળગો કર્યો. તેના ચહેરા પર કોઈ ગુસ્સો કે અહંકાર નહોતો. દેવે માત્ર એક હળવું સ્મિત આપ્યું અને કહ્યું કે, પાર્થ, તારે માફી માંગવાની કોઈ જરૂર નથી. મેં જે કર્યું તે કોઈ ઉપકાર કરવા માટે નહોતું કર્યું. રમેશકાકા મારા પણ પિતા સમાન જ હતા. એ સમયે મારા મિત્રના પરિવારની ઈજ્જત બચાવવી એ મારી ફરજ હતી.

પાર્થે દેવને પાછા પોતાના શહેરે આવી જવા અને સાથે રહેવા માટે ખૂબ આગ્રહ કર્યો. પણ દેવે શાંતિથી ના પાડી દીધી. દેવે કહ્યું કે, પાર્થ, સંબંધોની પણ એક મર્યાદા હોય છે. કેટલીક કુરબાનીઓ આપ્યા પછી જો તેનો અહેસાસ કાયમ સામે રહે તો સંબંધમાં સમાનતા નથી રહેતી. આપણી દોસ્તી પહેલાં જેવી જ પવિત્ર છે, પણ હવે આપણે પોતપોતાની મર્યાદામાં રહીને જ જીવવું જોઈએ.

દેવે પાર્થ પર કોઈ ઉપકારનો અહેસાસ ન થવા દીધો. તેણે ખૂબ જ સાદર અને પ્રેમથી પાર્થ સાથે વાત કરી, પણ પોતાના નિર્ણય પર મક્કમ રહ્યો. પાર્થ પોતાના મિત્રના આ અથાહ ત્યાગ અને ઉમદા સ્વભાવ સામે નતમસ્તક થઈ ગયો.

પાર્થ ઘરે પાછો ફર્યો. તેની આંખોમાં પોતાના મિત્ર માટે અનહદ માન અને આદર હતો. પણ સાથે સાથે એ વાતનો અફસોસ પણ હતો કે જે દોસ્તીને તે સામાન્ય માનતો હતો, તે દોસ્તી માટે મિત્રે પોતાનું સર્વસ્વ આપી દીધું હતું.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.