નાનાભાઈનો ધંધો ડૂબતો જોઈને એક અજાણ્યા ખરીદદારે બધો માલ બમણી કિંમતે ખરીદી લીધો, મોટાભાઈના મૃત્યુ પછી ખબર પડી કે...

રમેશ અને સુરેશના પિતાજી શાંતિલાલની પીતળ અને તાંબાના વાસણોની એક નામી દુકાન હતી. પિતાજીએ આખી જિંદગી ખૂબ જ મહેનત અને ઈમાનદારીથી આ ધંધો ઊભો કર્યો હતો. પિતાજીના અવસાન પછી બંને ભાઈઓએ આ વેપાર સંભાળી લીધો હતો. મોટાભાઈ સુરેશ સ્વભાવે અત્યંત શાંત, સરળ અને દરેક કામ સમજી વિચારીને કરનારા માણસ હતા. જ્યારે નાનો ભાઈ રમેશ થોડો ઉતાવળિયો, મહત્વકાંક્ષી અને પોતાના વિચારો સામે કોઈનું ન સાંભળે તેવો સ્વભાવ ધરાવતો હતો.

શરૂઆતના થોડા વર્ષો સુધી બંને ભાઈઓએ સાથે મળીને વેપાર ચલાવ્યો. પરંતુ સમય જતાં ધંધાની નીતિઓ અને નવી ખરીદી બાબતે બંને ભાઈઓ વચ્ચે મતભેદો શરૂ થયા. એક દિવસ સ્ટેઈનલેસ સ્ટીલ અને તાંબાના મોટા માલના ઓર્ડર બાબતે બંને ભાઈઓ વચ્ચે તીવ્ર બોલાચાલી થઈ ગઈ. રમેશ પોતાની જીદ પર અડી ગયો હતો અને સુરેશભાઈ તેને અનુભવના આધારે સમજાવવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા હતા.

તે દિવસે વાસણોની ખરીદીના મામલે થયેલી બોલાચાલીએ એટલું ઉગ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરી લીધું કે રમેશે ગુસ્સામાં આવીને મોટાભાઈ સુરેશને ખૂબ જ કડવા શબ્દો કહી દીધા. રમેશે કહ્યું કે, તમારી જૂની વિચારસરણીના કારણે આ ધંધામાં આપણો વિકાસ થતો નથી. મને મારી રીતે કામ કરવા દો અથવા તો આપણે ધંધાના ભાગ પાડી લઈએ.

સુરેશભાઈને નાના ભાઈના કડવા વેણથી ખૂબ જ દુઃખ થયું, છતાં તેમણે શાંત રહીને ઘર અને દુકાનની સંપત્તિના બે સરખા ભાગ કરી આપ્યા. દુકાન અને વાસણનો આખો ધંધો બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગયો. રમેશે પોતાની નવી દુકાન શરૂ કરી અને મોટાભાઈ સુરેશ સાથે વ્યવહાર તો ઠીક, પરંતુ ભાઈ તરીકેનો સગપણનો સંબંધ પણ કાયમ માટે તોડી નાખ્યો. રસ્તામાં સામા મળે તો પણ રમેશ મોઢું ફેરવી લેતો હતો.

સુરેશભાઈએ ઘણી વખત નાના ભાઈ સાથે સંબંધ સુધારવાનો પ્રયત્ન કર્યો. તહેવારો અને પ્રસંગોમાં પણ તેમણે રમેશને ઘરે બોલાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પરંતુ રમેશનો અહંકાર એટલો મોટો હતો કે તેણે ક્યારેય મોટાભાઈની સામે જોયું પણ નહીં. રમેશ પોતાના નવા ધંધામાં મસ્ત થઈ ગયો અને તે માનવા લાગ્યો કે તે પોતાના દમ પર જ સફળ થશે.

આમને સામને દાયકો વીતી ગયો. શરૂઆતમાં રમેશનો ધંધો સારો ચાલ્યો, પણ પછીના વર્ષોમાં બજારની સ્થિતિ બદલાવા લાગી. રમેશે ઉતાવળમાં આવીને કેટલાક ખોટા નિર્ણયો લીધા અને માર્કેટમાં મોટું ઉધાર આપી દીધું. સામે પક્ષેથી પૈસા પાછા ન આવ્યા અને નવી ખરીદી માટે તેની પાસે ભંડોળ ખૂટી ગયું. જોતજોતામાં રમેશ માથાબોળ દેવામાં ડૂબી ગયો.

વેપારીઓ પોતાના પૈસાની ઉઘરાણી કરવા માટે રમેશની દુકાને રોજ આવવા લાગ્યા. રમેશની ગોડાઉનમાં લાખો રૂપિયાનો વાસણનો માલ પડ્યો હતો, પરંતુ બજારમાં મંદી હોવાના કારણે કોઈ તે માલ ખરીદવા તૈયાર નહોતું. જો અઠવાડિયાની અંદર વ્યાજખોરો અને સપ્લાયરોના પૈસા ચુકવવામાં ન આવે તો રમેશની દુકાન અને ઘર લીલામ થઈ જાય તેવી પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ ગઈ.

રમેશ રાત-દિવસ ચિંતામાં ડૂબેલો રહેતો હતો. તેની રાતોની ઊંઘ ઉડી ગઈ હતી. તેણે બજારના મોટા મોટા વેપારીઓ પાસે મદદ માંગી, પરંતુ ડૂબતી નૌકાને કોઈ સહારો આપવા તૈયાર નહોતું. રમેશને પોતાની આખી જિંદગીની મહેનત પાણીમાં જતી દેખાવા લાગી. તેની બરબાદી હવે નક્કી જ લાગતી હતી.

બરાબર એ જ સમયે એક આશ્ચર્યજનક ઘટના બની. એક દિવસ મુંબઈથી આવેલો એક અજાણ્યો વેપારી રમેશની દુકાને આવ્યો. તે વેપારીએ રમેશના ગોડાઉનમાં પડેલો તમામ વાસણનો જથ્થો જોયો અને કહ્યું કે મને આ બધો માલ ખરીદવામાં રસ છે.

રમેશે આશાભરી નજરે પૂછ્યું કે તમે આ માલની શું કિંમત આપશો? ત્યારે તે અજાણ્યા વેપારીએ બજાર ભાવ કરતાં બમણી કિંમત આપવાની તૈયારી દર્શાવી. રમેશને પોતાના કાન પર વિશ્વાસ ન આવ્યો. જે માલ કોઈ અડધી કિંમતે લેવા તૈયાર નહોતું, તેના બમણા પૈસા કોઈ આપી રહ્યું હતું.

તે અજાણ્યા વેપારીએ રોકડેથી આખો માલ ખરીદી લીધો અને રમેશના હાથમાં મોટી રકમ સોંપી દીધી. રમેશની આંખમાં ખુશીના આંસુ આવી ગયા. આ પૈસાથી રમેશે બજારનું તમામ દેવું ચૂકવી દીધું, સપ્લાયરોના પૈસા આપી દીધા અને પોતાની દુકાન તેમજ ઘરને બરબાદ થતાં બચાવી લીધા. રમેશ પોતાના મનમાં વિચારવા લાગ્યો કે ઈશ્વરે જ તે અજાણ્યા વેપારીને મોકલીને તેનો જીવ બચાવ્યો છે.

આ ઘટનાના થોડા મહિનાઓ પછી એક દુઃખદ સમાચાર આવ્યા. મોટાભાઈ સુરેશની તબિયત અચાનક બગડી અને હાર્ટ અટેક આવવાના કારણે તેમનું નિધન થઈ ગયું. રમેશને જ્યારે આ સમાચાર મળ્યા ત્યારે તેના મનમાં ક્ષણિક દુઃખ થયું, પણ જૂના અહંકાર અને મનમુટાવના કારણે તે મોટાભાઈના અંતિમ સંસ્કારમાં પણ માત્ર બતાવવા પૂરતો જ ગયો અને થોડીવારમાં પાછો આવી ગયો.

સુરેશભાઈના અવસાનના બે અઠવાડિયા પછી એક દિવસ સાંજે પિતાજીના સમયના જૂના અને વફાદાર મુનિમજી મનસુખભાઈ રમેશની દુકાને આવ્યા. મનસુખભાઈના હાથમાં એક જૂની ફાઈલ અને કેટલાક કાગળો હતા. તેમના ચહેરા પર ઊંડી ઉદાસી છવાયેલી હતી.

મનસુખભાઈએ દુકાનમાં આવીને રમેશ સામે જોયું અને એક ઊંડો શ્વાસ લીધો. તેમણે કાગળો ટેબલ પર મૂકતા કહ્યું કે, રમેશબેટા, હવે સુરેશભાઈ આ દુનિયામાં રહ્યા નથી, એટલે મારે તમને એક એવું સત્ય જણાવવું છે જે સાંભળવું તમારા માટે ખૂબ જ જરૂરી છે. જો હું આજે આ વાત નહીં કહું તો સુરેશભાઈના આત્માને શાંતિ નહીં મળે.

રમેશે આશ્ચર્યથી પૂછ્યું કે, મુનિમજી, એવી તો કઈ વાત છે જે તમે મને કહેવા માંગો છો?

મનસુખભાઈની આંખોમાંથી અશ્રુ વહેવા લાગ્યા. તેમણે ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું કે, બેટા, આજથી બે વર્ષ પહેલાં જ્યારે તમારો ધંધો બરબાદીના આરે હતો અને તમે માથાબોળ દેવામાં ડૂબેલા હતા, ત્યારે તમને યાદ છે કે એક અજાણ્યો વેપારી મુંબઈથી આવ્યો હતો અને તેણે તમારો બધો માલ બમણી કિંમતે ખરીદી લીધો હતો?

રમેશે તરત જ હા પાડી અને કહ્યું કે, હા મુનિમજી, મને બરાબર યાદ છે. એ વેપારી મારા માટે ભગવાન બનીને આવ્યો હતો. તેના લીધે જ હું અને મારો પરિવાર બરબાદ થતાં બચી ગયા હતા.

મનસુખભાઈએ રડતાં રડતાં કહ્યું કે, બેટા, એ કોઈ મુંબઈનો અજાણ્યો વેપારી નહોતો. તે વેપારીને તમારા મોટાભાઈ સુરેશભાઈએ જ પોતાની યોજના મુજબ તમારી પાસે મોકલ્યો હતો. જ્યારે સુરેશભાઈને ખબર પડી કે તમારો ધંધો ડૂબી રહ્યો છે અને તમારા પર દેવું થઈ ગયું છે, ત્યારે તેઓ રાત્રે ઊંઘી શકતા નહોતા.

રમેશ આ સાંભળીને સ્તબ્ધ થઈ ગયો. મનસુખભાઈએ આગળ ખુલાસો કરતા કહ્યું કે, સુરેશભાઈ જાણતા હતા કે જો તેઓ પોતે તમને પૈસા આપવા આવશે તો તમારો અહંકાર તે પૈસા સ્વીકારશે નહીં. એટલા માટે તેમણે નાટક રચ્યું. પણ તમારી બધી માલમત્તા બમણી કિંમતે ખરીદવા માટે સુરેશભાઈ પાસે પણ તે સમયે એટલી મોટી રકમ રોકડમાં નહોતી.

તેથી મોટાભાઈ સુરેશભાઈએ પોતાનું રહેવાનું પૂંજીસમું ઘર અને પોતાની જમીન બેંકમાં ગીરો મૂકી દીધી હતી. બેંકમાંથી લોન લઈને તેમણે તે રકમ અજાણ્યા વેપારી મારફતે તમને પહોંચાડી હતી. તેમણે પોતાના ઘરને ગીરો મૂકીને તમારા ઘર અને ધંધાને બચાવી લીધા હતા.

મનસુખભાઈએ ફાઈલમાંથી બેંકના ગીરોખતના કાગળો અને સુરેશભાઈની સહી વાળા દસ્તાવેજો રમેશના હાથમાં મૂક્યા. તેમણે કહ્યું કે, સુરેશભાઈએ મને કસમ આપી હતી કે જ્યાં સુધી તેઓ જીવતા હોય ત્યાં સુધી આ વાત તને ક્યારેય ન જણાવવી. તેઓ કાયમ કહેતા કે મારો નાનો ભાઈ ગમે તેટલો ગુસ્સામાં હોય, પણ છેવટે તો એ મારો ભાઈ છે. હું તેને રસ્તા પર આવતો જોઈ શકું નહીં.

આ સત્ય સાંભળતા જ રમેશના પગ તળેથી જમીન ખસી ગઈ. તેના હાથમાંથી કાગળો છૂટીને નીચે પડી ગયા. તેને લાગ્યું જાણે વીજળી પડી હોય. જે મોટાભાઈને તેણે કાયમ કડવા વેણ કહ્યા હતા, જે મોટાભાઈ સાથે તેણે દાયકા સુધી બોલવાનું બંધ રાખ્યું હતું, તે જ મોટાભાઈએ પોતાનું ઘર ગીરો મૂકીને નાના ભાઈનો સંસાર બચાવી લીધો હતો.

રમેશનું હૃદય પસ્તાવાની આગમાં બળવા લાગ્યું. તે મુનિમજીના પગમાં પડી ગયો અને મોટે મોટેથી રડવા લાગ્યો. તેણે ચીસ પાડીને કહ્યું કે, હે ઈશ્વર, મેં આ શું કરી નાખ્યું! મારા મોટાભાઈએ મારા માટે આટલો મોટો ત્યાગ કર્યો અને હું અહંકારમાં આંધળો બનીને તેમને ધિક્કારતો રહ્યો.

રમેશ દોડતો દોડતો મોટાભાઈના ઘરે ગયો. ત્યાં જઈને તેણે મોટાભાઈની તસવીર સામે જોઈને પોતાના ગુનાઓની માફી માંગી. પણ હવે બહુ મોડું થઈ ચૂક્યું હતું. સુરેશભાઈ આ દુનિયામાં હાજર નહોતા. રમેશની આંખોમાંથી વહેતા આસુઓ હવે સુરેશભાઈ જોઈ શકે તેમ નહોતા.

રમેશને પોતાની ભૂલનો અહેસાસ તો થયો, અને મોટાભાઈ પ્રત્યેનો સુષુપ્ત પ્રેમ પણ જાગી ઉઠ્યો, પરંતુ ગુમાવેલો સમય અને મોટાભાઈનો સાથ હવે ક્યારેય પાછો મળી શકે તેમ નહોતો. જીવનભરનો પસ્તાવો હવે રમેશની સાથે રહેવાનો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.