ઓછી જગ્યાનું બહાનું કાઢી પિતાને ઘરમાંથી કાઢી મૂક્યા, પછી પિતાએ વકીલ બોલાવીને જે કર્યું તે જોઈ દીકરો...

સાંજનો સમય હતો અને આકાશમાં ધીમે ધીમે અંધારું ઘેરાઈ રહ્યું હતું. નિવૃત્ત શિક્ષક રમણલાલ પોતાની જૂની લાકડાની ખુરશી પર બેઠા બેઠા સોસાયટીના રસ્તા પરથી પસાર થતા વાહનોને જોઈ રહ્યા હતા. તેમના હાથમાં વર્ષો જૂની એક ધાર્મિક ચોપડી હતી, પણ તેમનું મન ક્યાંક ઊંડે વિચારોમાં ખોવાયેલું હતું. આ એ જ ઘર હતું જે તેમણે પોતાની આખી જિંદગીની મહેનત અને કમાણી એકઠી કરીને બનાવ્યું હતું. આ ઘરની એક એક ઈંટ પાછળ રમણલાલના લોહી-પરસેવાની વાર્તા છુપાયેલી હતી.

તેમનો દીકરો આકાશ અને વહુ નેહા છેલ્લા કેટલાક સમયથી સતત ઘરમાં જગ્યા ઓછી હોવાની ફરિયાદો કરી રહ્યા હતા. ઘરમાં બે મોટા રૂમ અને એક સરસ હોલ હતો, છતાં નેહાને લાગતું હતું કે તેના પોતાના અંગત જીવન માટે આ જગ્યા પૂરતી નથી. રમણલાલ બધું જ સમજતા હતા પણ તેઓ ઘરમાં કોઈ પણ પ્રકારનો કલેશ કે ઝઘડો ઈચ્છતા નહોતા. શિક્ષક તરીકે આખી જિંદગી સમાજને સંસ્કાર આપનારા રમણલાલ પોતાના જ ઘરમાં એકદમ લાચાર બનીને જીવી રહ્યા હતા.

એક દિવસ સવારે આકાશ અને નેહાએ ખૂબ જ મીઠો અવાજ કરીને રમણલાલ પાસે એક પ્રસ્તાવ મૂક્યો. નેહાએ કહ્યું કે પપ્પા, ઘરમાં સામાન વધી ગયો છે અને ટૂંક સમયમાં મહેમાનો પણ આવવાના છે, તો જો તમે થોડા દિવસ માટે આપણી ગાડી રાખવાના ગેરેજમાં શિફ્ટ થઈ જાવ તો કેવું રહે? ગેરેજમાં અમે એક સરસ ખાટલો અને તમારા માટે નાનું ટેબલ પણ ગોઠવી દીધું છે. દીકરા અને વહુના ચહેરા પાછળની ગણતરી રમણલાલ ખૂબ જ સારી રીતે વાંચી શકતા હતા.

રમણલાલે એક પણ શબ્દ બોલ્યા વગર કે કોઈ પણ જાતનો વિરોધ કર્યા વગર પોતાનો સામાન એક નાની બેગમાં ભર્યો. તેઓ ચૂપચાપ ઘરના મુખ્ય દરવાજામાંથી બહાર નીકળીને બાજુમાં આવેલા સિમેન્ટના પતરાવાળા ગેરેજમાં રહેવા માટે ચાલ્યા ગયા. સમાજમાં જેમની આબરૂ હતી તેવા એક આદર્શ શિક્ષકને પોતાના જ દીકરાએ ગેરેજમાં ધકેલી દીધા હતા. સોસાયટીના લોકો પણ આ જોઈને અંદરોઅંદર વાતો કરતા હતા, પણ રમણલાલના ચહેરા પર એક અજીબ શાંતિ અને સંતોષ દેખાતો હતો.

દિવસો પસાર થતા ગયા અને રમણલાલ ગેરેજની એક નાની ઓરડીમાં પોતાની જિંદગી વિતાવવા લાગ્યા. ચોમાસાના દિવસો હતા એટલે પતરા પરથી પાણી ટપકતું હતું અને ગરમીના દિવસોમાં ગેરેજ આખું ભઠ્ઠીની જેમ શેકાતું હતું. આકાશ અને નેહા ક્યારેક જમવાનું આપી જતા તો ક્યારેક રમણલાલ જાતે જ બિસ્કિટ ખાઈને રાત વિતાવી લેતા હતા. દીકરાના આ વર્તનથી તેમનું હૃદય અંદરથી રડી રહ્યું હતું, છતાં તેમના મુખમાંથી કોઈના માટે કોઈ શ્રાપ કે ખરાબ શબ્દ નીકળતો નહોતો.

એક દિવસ બપોરના સમયે સોસાયટીના ચેરમેન અરવિંદભાઈ હાથમાં કેટલાક કાગળો લઈને કીર્તિનગર સોસાયટીના આ મકાન પાસે આવ્યા. તેમણે જોયું કે રમણલાલ બહાર ગેરેજમાં બેઠા બેઠા ભગવદ્ ગીતા વાંચી રહ્યા છે. અરવિંદભાઈની આંખોમાં રમણલાલ માટે ખૂબ જ આદર હતો અને આકાશ પ્રત્યે ગુસ્સો હતો. અરવિંદભાઈ સીધા ઘરનો બેલ વગાડીને અંદર ગયા જ્યાં આકાશ અને નેહા આરામથી સોફા પર બેસીને ટીવી જોઈ રહ્યા હતા.

અરવિંદભાઈએ કોઈપણ ઔપચારિકતા વગર કાયદાકીય નોટિસનું એક પાનું આકાશના હાથમાં મૂક્યું. આકાશે નોટિસ વાંચી એટલે તેના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ અને તેનો ચહેરો એકદમ ફિક્કો પડી ગયો. નોટિસમાં સ્પષ્ટ લખ્યું હતું કે સોસાયટીના નિયમો અને સરકારી દસ્તાવેજો અનુસાર આ આખું મકાન અને તેની સાથે જોડાયેલું ગેરેજ કાનૂની રીતે માત્ર ને માત્ર રમણલાલના નામે જ રજિસ્ટર્ડ છે. આકાશ આ ઘરનો કાયદેસરનો માલિક નહોતો, તેથી તે પિતાની મંજૂરી વગર ઘરના કોઈ પણ ભાગનો વ્યવસાયિક કે રહેણાંક ઉપયોગ બદલી શકે તેમ નહોતો.

ચેરમેને કડક અવાજમાં આકાશને કહ્યું કે જો રમણલાલ ઈચ્છે તો એક મિનિટમાં પોલીસ બોલાવીને તને અને તારી પત્નીને આ ઘરમાંથી બહાર કરાવી શકે છે. આ સાંભળીને નેહાના હોશ ઊડી ગયા અને તે ગભરાઈને ધ્રુજવા લાગી. આકાશને લાગ્યું કે હવે તેના પિતા વર્ષોના અપમાનનો બદલો લેશે અને તેમને ઘરમાંથી ખાલી કરાવીને રસ્તા પર લાવી દેશે. માનસિક રીતે હારી ગયેલો આકાશ હવે પિતા સામે કઈ રીતે જવું તેની ચિંતામાં ડૂબી ગયો.

આકાશ ધ્રુજતા પગે બહાર ગેરેજ તરફ ચાલ્યો અને તેની પાછળ નેહા પણ રડમસ ચહેરે દોડી. તેમણે જોયું કે રમણલાલ વકીલ સાથે શાંતિથી બેઠા હતા અને ટેબલ પર કેટલાક દસ્તાવેજો પડ્યા હતા. આકાશને લાગ્યું કે વકીલને બોલાવીને પિતા કદાચ ઘર ખાલી કરાવવાના કાગળો તૈયાર કરાવી રહ્યા છે. આકાશે હાથ જોડીને કહ્યું કે પપ્પા, મારાથી બહુ મોટી ભૂલ થઈ ગઈ છે, પ્લીઝ અમને ઘરમાંથી ન કાઢો, અમે તમને પાછા ઘરમાં રાખવા તૈયાર છીએ.

રમણલાલે પોતાની આંખ પરથી ચશ્મા ઉતાર્યા અને ખૂબ જ કરુણાસભર નજરે દીકરા અને વહુ સામે જોયું. તેમણે વકીલ તરફ ઈશારો કર્યો અને વકીલે ટેબલ પર રહેલા દસ્તાવેજો આકાશના હાથમાં સોંપ્યા. આકાશે જ્યારે એ કાગળો જોયા ત્યારે તેની આંખો ફાટી ગઈ. એ કાગળો ઘરમાંથી કાઢવાના નહીં, પણ રમણલાલે પોતાના હિસ્સાની આખી મિલકત અને આખું ઘર સત્તાવાર રીતે આકાશ અને નેહાના નામે ટ્રાન્સફર કરી દીધું હતું તેના હતા.

આકાશ એકદમ સ્તબ્ધ થઈ ગયો અને પૂછવા લાગ્યો કે પપ્પા, આ તમે શું કર્યું? અમે તમારી સાથે આટલો ખરાબ વ્યવહાર કર્યો, તમને ગેરેજમાં રહેવા મોકલી દીધા, છતાં તમે આ આખું ઘર અમારા નામે કરી દીધું? રમણલાલ ઊભા થયા અને તેમણે આકાશના ખભા પર હાથ મૂક્યો. તેમના ચહેરા પર એક પિતાની સાચી મમતા અને ત્યાગની ભાવના સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી હતી.

રમણલાલે હસીને ખૂબ જ શાંતિથી કહ્યું કે બેટા, મેં તો ક્યારનીય વૃદ્ધાશ્રમમાં મારી જગ્યા નક્કી કરી લીધી છે અને હું તો આવતીકાલે સવારે જ ત્યાં જવાનો છું. પણ હું એ નથી ઈચ્છતો કે મારા ગયા પછી આ સોસાયટીના લોકો કે કાયદો મારી વહુને ક્યારેય બેઘર થવાનો અહેસાસ કરાવે અથવા તેને કોઈ કાનૂની મુશ્કેલી પડે. વહુ એ ઘરની લક્ષ્મી છે, તે આપણી ઘરે આવી છે તો તેનું સન્માન જળવાવું જોઈએ. ભલે તમે મને ગેરેજમાં રાખ્યો, પણ મારા સંસ્કાર મને એવું કરવાની પરવાનગી નથી આપતા કે હું તમને રસ્તા પર લાવી દઉં.

પિતાના મોઢેથી સાંભળેલા આ શબ્દો આકાશના હૃદયમાં સીધા તીરની જેમ વાગ્યા. દીકરો પોતાની બધી જ મર્યાદાઓ ભૂલીને પિતાના ચરણોમાં ઢળી પડ્યો અને ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડવા લાગ્યો. નેહાની આંખોમાંથી પણ પશ્ચાતાપના આંસુ વહી રહ્યા હતા અને તે પોતાની ભૂલ પર અત્યંત શરમાઈ રહી હતી. જે પિતાને તેમણે નકામી વસ્તુ સમજીને ગેરેજમાં ફેંકી દીધા હતા, તે જ પિતાએ જતા જતા પણ તેમના ભવિષ્યની સુરક્ષાનું વિચારીને આખા ઘરની માલિકી તેમને સોંપી દીધી હતી.

આખી સોસાયટીના લોકો જે અત્યાર સુધી તમાશો જોતા હતા, તેઓ આજે રમણલાલની આ મહાનતા અને ત્યાગ જોઈને નતમસ્તક થઈ ગયા હતા. ભૌતિક સંપત્તિ અને મકાન કરતાં માતા-પિતાના આશીર્વાદ અને સંસ્કાર કેટલા મોટા હોય છે, તેની સાચી કિંમત આજે આકાશ અને નેહાને સમજાઈ ગઈ હતી. પિતૃત્વનો આ સાચો વિજય હતો જ્યાં કોઈ ક્રોધ વગર માત્ર પ્રેમ અને ત્યાગથી અહંકાર હારી ગયો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.