પચીસ વર્ષ પછી અચાનક ટપાલમાં બાળપણનું પ્રગતિપત્રક મળતાં ઘરે પાછા ફરેલા દીકરાએ અંદર જોયું તો...

મોટા શહેરની કાચની ચમકતી બહુમાળી ઈમારતમાં આવેલી પોતાની આલીશાન ઓફિસમાં બેસીને રોહિત કાગળો તપાસી રહ્યો હતો. સુખી સંસાર, મોટો હોદ્દો અને અઢળક સંપત્તિ હોવા છતાં તેના ચહેરા પર હંમેશાં એક ગંભીર મૌન છવાયેલું રહેતું હતું. પચીસ વર્ષ પહેલાં તૂટેલા પારિવારિક સંબંધોની કડવાશ તેના હૃદયના કોઈ ખૂણામાં હજુ પણ ધરબાયેલી હતી.

બપોરના સમયે પટાવાળાએ ટેબલ પર ટપાલમાંથી આવેલું એક મોટું ભૂખરા રંગનું પરબીડિયું મૂક્યું. એ કવર પર કોઈ મોકલનારનું નામ કે સરનામું નહોતું પણ રોહિતનું નામ જૂની શાહીવાળા અક્ષરોમાં લખેલું હતું. રોહિતે આશ્ચર્યથી પરબીડિયું ખોલ્યું અને અંદરથી નીકળેલો કાગળ જોઈને તેના શ્વાસ થંભી ગયા.

એ કાગળ બીજું કંઈ નહીં પણ પચીસ વર્ષ જૂનું રોહિતના દસમા ધોરણનું અસલ પ્રગતિપત્રક હતું. પીળા પડી ગયેલા એ જૂના રિપોર્ટ કાર્ડ પર ગણિત અને વિજ્ઞાનના વિષયમાં લાલ શાહીથી નાપાસના ગોળ કુંડાળા મારેલા હતા. એ જ પરિણામ જેના કારણે પચીસ વર્ષ પહેલાં રોહિતે ક્રોધમાં આવીને પોતાનું ઘર હંમેશાં માટે છોડી દીધું હતું.

તે દિવસે પિતા રમેશે ભરેલી સભામાં અને સગા-સંબંધીઓની સામે રોહિતનું ઘોર અપમાન કર્યું હતું. રમેશે રોહિતના ગાલ પર સણસણતો તમાચો મારીને કહ્યું હતું કે તું મારા કુળનું કલંક છે અને તારી આ ઘરમાં કોઈ કિંમત નથી. એ અપમાન સહન ન થતાં રોહિતે તે જ રાત્રે પૈતૃક ઘર છોડી દેવાનું નક્કી કર્યું હતું અને ક્યારેય પાછા ન વળવાનો સંકલ્પ કર્યો હતો.

પરંતુ આજે પચીસ વર્ષ પછી આ અનામી પરબીડિયું કોણે મોકલ્યું હશે તે વિચારીને રોહિતનું મગજ ચકરાવે ચડ્યું. રોહિતે ધ્રૂજતા હાથે એ જૂના પ્રગતિપત્રકને ઊલટાવ્યું ત્યારે પાછળના ભાગે પેન્સિલથી લખાયેલી કેટલીક ધૂંધળી લીટીઓ દેખાઈ. એ અક્ષરો તેના સ્વર્ગસ્થ મુખ્ય શિક્ષકના પરિચિત હસ્તાક્ષરમાં હતા.

પાછળ લખ્યું હતું કે રોહિત પરીક્ષાના દિવસોમાં ભયાનક ઝેરી તાવમાં સપડાયેલો હતો અને તેના પિતા રમેશ તેને પોતાની પીઠ પર ઊંચકીને પરીક્ષા કેન્દ્ર સુધી લઈ આવ્યા હતા. પિતાએ આખી રાત જાગીને દીકરાના માથા પર મીઠાના પાણીના પોતાં મૂક્યા હતા પણ પરિણામ આવ્યા પછી પોતે કઠોર બનવાનો ઢોંગ કર્યો હતો. આ વાત વાંચતાં જ રોહિતની આંખો પહોળી થઈ ગઈ.

પ્રગતિપત્રકના છેડે લાલ શાહીથી એક તાજો સંદેશો લખેલો હતો કે તારા પિતા ખાટલાવશ છે અને પોતાની આખરી ક્ષણો ગણી રહ્યા છે. તેઓ રોજ દરવાજા તરફ આંખો ખોલીને તારી રાહ જુએ છે. જો તારામાં જરાય સંસ્કાર બાકી હોય તો એકવાર આવીને મળી જા.

આ શબ્દો વાંચતાં જ રોહિતના હાથમાંથી પ્રગતિપત્રક છૂટીને ટેબલ પર પડી ગયું. રોહિતના હૃદયમાં પચીસ વર્ષથી થીજી ગયેલો બરફ ક્ષણવારમાં પીગળવા લાગ્યો. તેણે ઓફિસનું તમામ કામ પડતું મૂક્યું અને એક ક્ષણનો પણ વિચાર કર્યા વગર પોતાના વતન તરફ ગાડી હંકારી મૂકી.

પાંચ કલાકની લાંબી મુસાફરી પછી રોહિત પોતાની જૂની શેરીમાં પ્રવેશ્યો. શેરીના રસ્તા, લીમડાનું જૂનું ઝાડ અને ઘરની ઓસરી બધું જ એવું ને એવું હતું પણ સમયની ધૂળ ચડી ગઈ હતી. પોતાના પૈતૃક ઘરના જર્જરિત દરવાજા સામે ઊભા રહીને રોહિતના પગ થંભી ગયા.

રોહિતે ખૂબ જ સંકોચ અને ધબકતા હૈયે સાંકળ ખખડાવી. થોડી ક્ષણો પછી દરવાજો ખૂલ્યો અને સામે ચાલીસ વર્ષની એક ગંભીર સ્ત્રી ઊભેલી દેખાઈ. એ સ્ત્રી તેની નાની બહેન અલ્પા હતી જે રોહિતના ગયા પછી સાવ નાની બાળકીમાંથી મોટી થઈ ચૂકી હતી.

અલ્પાએ સામે ઊભેલા સૂટ-બૂટવાળા ભાઈને જોયો અને તેની આંખોમાં અવિશ્વાસ છવાઈ ગયો. પચીસ વર્ષ સુધી જે ભાઈએ ક્યારેય કોઈ ખબરઅંતર નહોતા પૂછ્યા, તેને અચાનક સામે જોઈને અલ્પા પથ્થર બની ગઈ. અલ્પાના ગળામાંથી ધીમો ડૂમો નીકળી ગયો કે મોટા ભાઈ, તમે.

રોહિત કશું બોલી ન શક્યો અને તેની આંખોમાંથી ચોધાર આંસુ વહી નીકળ્યા. તેણે અલ્પાને પોતાના ખભા સરસી ચાંપી લીધી પણ અલ્પા સાવ સ્થિર ઊભી રહી. અલ્પાએ કટાક્ષભર્યા અવાજે કહ્યું કે પચીસ વર્ષ પછી તમને આ ઘર અને પિતાજીની યાદ આવી ગઈ.

અલ્પાએ જણાવ્યું કે માતા શાંતા તમારા વિયોગમાં રડી રડીને પંદર વર્ષ પહેલાં જ સ્વર્ગે સિધાવી ગઈ હતી. મા મરતી વખતે પણ તમારા નામની માળા જપતી હતી પણ તમે ક્યારેય ડોકિયું કરવા પણ ન આવ્યા. હવે પિતાજી પણ પોતાની આખરી પળો ગણી રહ્યા છે ત્યારે તમે શું લેવા આવ્યા છો.

બહેનનું આ મહેણું રોહિતના કાળજાને ચાળણી કરી ગયું. રોહિતે ખિસ્સામાંથી પેલું જૂનું પ્રગતિપત્રક કાઢીને અલ્પાના હાથમાં મૂક્યું અને પૂછ્યું કે આ મને કોણે મોકલ્યું છે. અલ્પાએ એ કાગળ જોયો પણ તે પોતે સાવ અજાણ હતી.

બરાબર એ જ વખતે ઘરની અંદરના અંધારા ઓરડામાંથી કોઈના જોરજોરથી ખાંસવાનો અવાજ સંભળાયો. અલ્પા ઝડપથી અંદર દોડી ગઈ અને રોહિત પણ ધ્રૂજતા પગલે તેની પાછળ ગયો. ઓરડામાં પ્રવેશતાં જ રોહિતના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ.

લાકડાના સાદા ખાટલા પર એક સાવ હાડપિંજર જેવો વૃદ્ધ માણસ સૂતેલો હતો. સફેદ દાઢી, ઊંડી ઊતરી ગયેલી આંખો અને ધ્રૂજતા હાથવાળા એ લાચાર વૃદ્ધ તેના પિતા રમેશ હતા. જે પિતાને રોહિત હંમેશાં એક કઠોર અને ગર્વિષ્ઠ પર્વત જેવા માનતો હતો, તે આજે સાવ ક્ષીણ બનીને પથારીવશ હતા.

ખાટલાની બાજુમાં શેરીના જૂના શિક્ષક અને પિતાના પરમ મિત્ર દિનેશ બેઠા હતા જે રમેશના માથા પર હાથ ફેરવી રહ્યા હતા. દિનેશે દરવાજા તરફ જોયું અને રોહિતને ઓળખી જતાં જ તેમની આંખો ચમકી ઊઠી. દિનેશે કહ્યું કે રોહિત બેટા, આખરે તું આવી પહોંચ્યો.

રોહિતે દિનેશ સામે જોયું અને પૂછ્યું કે કાકા, શું આ પ્રગતિપત્રક તમે મને મોકલ્યું હતું. દિનેશે માથું હલાવીને ના પાડી અને રમેશ તરફ ઈશારો કર્યો. દિનેશે કહ્યું કે ના બેટા, આ રિપોર્ટ કાર્ડ મેં નહીં પણ તારા આ પિતાએ પોતાના હાથે પોસ્ટ કરાવ્યું હતું.

આ સાંભળતાં જ રોહિત સ્તબ્ધ થઈ ગયો. દિનેશે આગળ એક એવું દર્દનાક સત્ય ખોલ્યું જે સાંભળીને રોહિત અને અલ્પા બંનેના રૂંવાડાં ઊભાં થઈ ગયાં. દિનેશે પચીસ વર્ષ જૂની એ દર્દનાક ઘટનાની વાસ્તવિકતા વર્ણવવાનું શરૂ કર્યું.

દિનેશે જણાવ્યું કે પચીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે રોહિત દસમા ધોરણમાં નાપાસ થયો હતો, ત્યારે ગામના કેટલાક અસામાજિક તત્વો અને વ્યાજખોરોએ રમેશ પર મોટો સકંજો કસ્યો હતો. રમેશે પોતાના ભાઈના જૂના દેવા પેટે મોટી રકમ ચૂકવવાની હતી.

પેલા ગુંડાઓ રોહિતને પોતાની સાથે ગુનાખોરી અને ગેરકાયદેસર ધંધામાં ખેંચી જવા માંગતા હતા. તેઓ રોજ શેરીના નાકે ઊભા રહીને રોહિત પર નજર રાખતા હતા અને તેને લાલચ આપતા હતા. રમેશને આ ભયાનક કાવતરાની ગંધ આવી ગઈ હતી.

રમેશ સારી રીતે જાણતા હતા કે જો રોહિત આ ગામમાં રહેશે તો તેનું ભવિષ્ય કાયમ માટે બરબાદ થઈ જશે. રોહિતનું સ્વાભિમાન ખૂબ ઊંચું હતું અને તે સામાન્ય ઠપકાથી ક્યારેય ગામ છોડીને ન જાત. તેથી રમેશે તે દિવસે ભરેલી સભામાં જાણીજોઈને રોહિતનું ઘોર અપમાન કર્યું હતું.

રમેશે પોતાના કાળજા પર પથ્થર મૂકીને પોતાના વહાલા દીકરાના ગાલ પર તમાચો માર્યો હતો જેથી રોહિત ક્રોધ અને અહંકારમાં આ ગામ છોડીને દૂર ચાલ્યો જાય. રમેશ જાણતા હતા કે તેમનો દીકરો ખુદ્દાર છે અને બહાર જઈને પોતાની મહેનતથી મોટો માણસ બનશે.

દિનેશે આંખો લૂછતાં કહ્યું કે રોહિત, તારા ગયા પછી તારા બાપે તે રાત્રે પોતાના હાથની હથેળી લોહીલુહાણ થાય ત્યાં સુધી દીવાલ પર પછાડી હતી. તારા બાપ આખી રાત તારા ખાલી પલંગ પાસે બેસીને પોક મૂકીને રડ્યા હતા. તેમણે આખી જિંદગી તારી નફરત સહન કરી પણ તારા ભવિષ્યની રક્ષા કરી.

દિનેશે ખાટલા નીચેથી સાગના લાકડાની એક જૂની પેટી બહાર કાઢી. પેટીનું ઢાંકણું ખોલતાં જ અંદરનું દ્રશ્ય જોઈને રોહિતની આંખો ફાટી ગઈ. અંદર કોઈ ઘરેણાં કે પૈસા નહોતા પણ રોહિતના બાળપણની દરેક યાદ સચવાયેલી હતી.

અંદર રોહિતે પહેલી વાર દોરેલું ચિત્ર, તેની બાળપણની તૂટેલી પેન્સિલ અને તેના શાળાના તમામ જૂના પુસ્તકો કાળજીપૂર્વક ગોઠવેલાં હતાં. તેની સાથે જ છેલ્લા પચીસ વર્ષમાં રોહિતની સફળતા અને પ્રમોશન અંગે છાપામાં આવેલા તમામ સમાચારોનાં કટિંગ્સ વ્યવસ્થિત ચોંટાડેલાં હતાં.

પિતા રમેશ દર અઠવાડિયે શહેરના છાપા મંગાવતા હતા અને પોતાના દીકરાના નામના સમાચાર શોધીને છાતીએ લગાડતા હતા. તેઓ ગામના દરેક માણસને ગર્વથી કહેતા હતા કે મારો દીકરો આજે દેશની મોટી કંપનીનો મોભી બની ગયો છે. પણ તેમણે ક્યારેય રોહિતને ફોન નહોતો કર્યો જેથી તેના કામમાં કોઈ ખલેલ ન પહોંચે.

દિનેશે કહ્યું કે હવે જ્યારે રમેશની તબિયત સાવ લથડી અને ડોક્ટરે જવાબ આપી દીધો, ત્યારે તેમણે મને આ પ્રગતિપત્રક મોકલવા કહ્યું. રમેશે કહ્યું હતું કે મારે મરતાં પહેલાં મારા દીકરાની નજરમાંથી બાપ પ્રત્યેની નફરત ભૂંસવી છે. મારે એને કહેવું છે કે એનો બાપ એને પ્રાણ કરતાં પણ વધુ ચાહતો હતો.

આ શબ્દો સાંભળતાં જ રોહિત જોરજોરથી પોક મૂકીને રડી પડ્યો. તેનું આખું શરીર ધ્રૂજવા લાગ્યું અને તે સીધો દોડીને ખાટલા પાસે ગયો. રોહિતે પિતા રમેશના બંને પગ પોતાના હાથમાં પકડી લીધા અને માથું તેમના ચરણોમાં પછાડવા લાગ્યો.

રોહિતે ગળગળા અવાજે કહ્યું કે પિતાજી મને માફ કરી દો, હું તમારા વિરાટ પ્રેમ અને ત્યાગને ઓળખી ન શક્યો. મેં પચીસ વર્ષ સુધી મારા મનમાં અહંકાર અને કડવાશ પાળી રાખી પણ તમે તો મારા જીવનના રક્ષક હતા. એકવાર આંખો ખોલો અને તમારા આ પાપી દીકરાને ક્ષમા આપો.

અવાજ સાંભળીને રમેશે અત્યંત મુશ્કેલીથી પોતાની પાંપણો ખોલી. સામે પોતાના ખોવાયેલા દીકરાને રડતો જોઈને રમેશની આંખોના ખૂણેથી આંસુની ધારા વહી નીકળી. રમેશે ધ્રૂજતા હાથે રોહિતના માથા પર હાથ મૂક્યો.

રમેશના મુખમાંથી ધીમો અને તૂટેલો અવાજ નીકળ્યો કે બેટા રોહિત, તું આવી ગયો. મારે તારી કોઈ માફી નથી જોઈતી પણ તારી આ સફળતા જ મારા જીવનની સૌથી મોટી કમાણી છે. તેં આજે મને દુનિયાનો સૌથી સુખી બાપ બનાવી દીધો.

અલ્પા પણ દોડી આવી અને તેણે રોહિતનાખભા પર માથું મૂકીને રડવાનું શરૂ કર્યું. અલ્પાએ કહ્યું કે મોટા ભાઈ, આપણા પિતાએ આપણા બંને માટે પોતાની જાતને ઘસી નાખી છે. આજે પચીસ વર્ષ પછી આપણું તૂટેલું ઘર ફરીથી જોડાઈ ગયું છે.

રોહિતે પિતાના હાથને પોતાના બંને હાથમાં પકડીને ચૂમી લીધા. તેણે પિતાને વચન આપ્યું કે તે હવે ક્યારેય તેમને છોડીને નહીં જાય. રોહિતે પોતાની સાથે આવેલા મોટા શહેરના પ્રખ્યાત ડોક્ટરોની ટીમને તાત્કાલિક ઘરે બોલાવી અને પિતાની સારવાર શરૂ કરાવી.

પ્રેમ અને પોતાના દીકરાના સાનિધ્યે ચમત્કાર સર્જ્યો. થોડા જ દિવસોમાં પિતા રમેશની તબિયતમાં નોંધપાત્ર સુધારો થવા લાગ્યો અને તેઓ પથારીમાં બેઠા થઈ શક્યા. પિતાના ચહેરા પર વર્ષો પછી એક દિવ્ય હાસ્ય અને સંતોષની ચમક પાછી આવી ગઈ હતી.

રોહિતે એ પૈતૃક ઘરનું સમારકામ કરાવ્યું અને પોતાના સંસારને પણ આ ગામડે પાછો લઈ આવ્યો. હવે દરરોજ સાંજે ઓસરીના હિંચકા પર પિતા રમેશ બેસતા અને તેમની આજુબાજુ રોહિત અને અલ્પા બેસીને બાળપણની વાતો વાગોળતા હતા. ઘરમાં હવે પચીસ વર્ષ જૂનો ભેંકાર સન્નાટો નહીં પણ પ્રેમની કિલકારીઓ ગૂંજતી હતી.

પિતાનો ક્રોધ એ ઘણીવાર સંતાનના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે પહેરાવાયેલું કવચ હોય છે. નાળિયેર જેવો કઠોર સ્વભાવ ધરાવતા પિતાના હૃદયમાં વાત્સલ્યનું અમૃત વહેતું હોય છે જેને ઓળખવામાં ઘણીવાર સંતાનો વર્ષો ગુમાવી દે છે. રોહિતના આ પુનર્મિલને સાબિત કરી દીધું કે સાચો પ્રેમ ક્યારેય મરતો નથી પણ યોગ્ય સમય આવતાં પવિત્ર ગંગાની જેમ વહી નીકળે છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.