સાસુના ડરથી વહુ રાત્રે છૂપાઈને ભણતી હતી, પરિણામના દિવસે સાસુએ એવું કર્યું કે...

ઘરમાં પરિવારના વડીલ તરીકે સુમિત્રાબેન હતા, જેઓ પોતાના જમાનાના નીતિ-નિયમો અને શિસ્તમાં માનનારા સ્ત્રી હતા. સુમિત્રાબેનનો સ્વભાવ કડક હતો પરંતુ દિલના તે ખરાબ નહોતા. તેમના માટે ઘરની આબરૂ, ઘરનું વાસણ-ચૂલો અને પરિવારની મર્યાદા સૌથી ઉપર હતી. તેમનો દીકરો આકાશ એક ખાનગી કંપનીમાં એન્જિનિયર તરીકે નોકરી કરતો હતો. આકાશ શાંત, સમજદાર અને આધુનિક વિચારો ધરાવતો યુવાન હતો.

આકાશના લગ્ન વડોદરાની દિવ્યા સાથે થયા હતા. દિવ્યા બાળપણથી જ ભણવામાં ખૂબ જ તેજસ્વી હતી. તેણે પોતાના કોલેજના દિવસોમાં જ નક્કી કર્યું હતું કે તેને આગળ વધીને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા પાસ કરવી છે અને સરકારી અફસર બનીને સમાજની સેવા કરવી છે. તેના પિતાજી પણ શિક્ષક હતા, એટલે તેમણે દિવ્યાના મનમાં નાનપણથી જ શિક્ષણ અને સ્વાવલંબનનું મહત્વ વાવ્યું હતું. પરંતુ લગ્ન પછી દિવ્યા જ્યારે નવા ઘરમાં આવી ત્યારે તેની સામે એક નવો જ પડકાર આવીને ઊભો રહી ગયો.

લગ્નના થોડા દિવસો પછી જ્યારે ઘરના બધા સભ્યો બેઠા હતા, ત્યારે દિવ્યાએ ખૂબ જ સંકોચ અને આદર સાથે પોતાની સાસુ સુમિત્રાબેન સામે પોતાના દિલની વાત મૂકી. દિવ્યાએ નમ્રતાથી કહ્યું કે સાસુમા, હું આગળ જીપીએસસીની પરીક્ષા આપવા માગું છું અને અફસર બનવા માટે તૈયારી કરવા માગું છું. જો તમારી રજા હોય તો હું રોજ બે-ત્રણ કલાક ભણવાનું શરૂ કરું.

દિવ્યાની આ વાત સાંભળીને જ સુમિત્રાબેનના મોં પરના ભાવ બદલાઈ ગયા. તેમણે ચાનો કપ ટેબલ પર મૂક્યો અને ગંભીર અવાજે કહ્યું કે વહુ, આપણા ઘરની પરંપરા અલગ છે. આપણા ઘરમાં વહુઓ નોકરી કરવા માટે બહાર નથી જતી. ઘરના કામકાજ સંભાળવા, પરિવારની સેવા કરવી અને ઘરની આબરૂ જાળવવી એ જ વહુનું મુખ્ય કામ છે. હવે તું પરણીને આવી ગઈ છે, એટલે આ ભણવાના અને નોકરીઓના વિચારો મગજમાંથી કાઢી નાખ. તારા શ્વસુર પક્ષની અને આ ઘરની આબરૂ જાળવવી એ જ તારી પહેલી ફરજ છે.

સાસુમાના આ સ્પષ્ટ અને કડક શબ્દો સાંભળીને દિવ્યાનું દિલ તૂટી ગયું. તેની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા, પરંતુ તેણે સાસુમા સામે એક પણ શબ્દ બોલવાનું યોગ્ય ન માન્યું. તે શાંતિથી પોતાના રૂમમાં જતી રહી. દિવ્યાને લાગ્યું કે તેના બાળપણનું સપનું હવે કાયમ માટે અધૂરું રહી જશે. તે પોતાના રૂમના પલંગ પર બેસીને સુસવાટા મારતા શ્વાસે રડવા લાગી.

રાત્રે જ્યારે આકાશ નોકરી પરથી ઘરે પાછો આવ્યો, ત્યારે તેણે દિવ્યાની ઉદાસી જોઈ. આકાશે દિવ્યાની પાસે બેસીને તેને રડવાનું કારણ પૂછ્યું. દિવ્યાએ સાંજે સાસુમા સાથે થયેલી બધી વાત આકાશને વિગતવાર કહી સંભળાવી. દિવ્યાએ કહ્યું કે આકાશ, હું તમારા ઘરના કોઈ નિયમ કે સાસુમાના મનને દુઃખ પહોંચાડવા નથી માગતી. પણ મારું બાળપણનું સપનું હતું કે હું ભણીને કંઈક બનુ. શું લગ્ન પછી એક સ્ત્રીના સપનાનો આ રીતે અંત આવી જવો જોઈએ?

આકાશે પોતાની પત્નીના આંસુ લૂછ્યા અને તેના હાથ પોતાના હાથમાં લીધા. આકાશ જાણતો હતો કે દિવ્યામાં અદ્ભુત ક્ષમતા છે અને જો તેને યોગ્ય તક મળે તો તે ચોક્કસ સફળ થશે. પરંતુ તે એ પણ જાણતો હતો કે તેની માતા સુમિત્રાબેન પોતાના વિચારોમાં ખૂબ જ અડગ છે અને તેમની સાથે અત્યારે ઝઘડો કરવાથી ઘરમાં કલેશ ઊભો થશે. આકાશે પરિસ્થિતિને બહુ ઊંડાણથી વિચારી અને એક રસ્તો શોધ્યો.

આકાશે દિવ્યાને અત્યંત પ્રેમથી કહ્યું કે દિવ્યા, મમ્મી કડક છે પરંતુ ખરાબ નથી. તેઓ જૂના સમયના વાતાવરણમાં ઉછેર્યા છે એટલે તેમને લાગે છે કે નોકરી કરવાથી ઘર તૂટી જાય છે. પણ આપણે તેમના વિચારો બદલવા માટે ઝઘડો નથી કરવો. આપણે આપણી મહેનતથી સાબિત કરી બતાવવું છે. તું તારું ભણવાનું ચાલુ રાખ, હું તારી સાથે છું. આપણે મમ્મીના આશીર્વાદ અને માન જાળવીને જ આગળ વધીશું.

દિવ્યાએ આશ્ચર્યથી પૂછ્યું કે પણ સાસુમા તો ના પાડે છે, તો પછી હું કેવી રીતે ભણી શકીશ? આકાશે સ્મિત સાથે કહ્યું કે આપણે સમયનો રસ્તો કાઢીશું. તું દિવસ દરમિયાન ઘરનું બધું જ કામ કરજે, મમ્મીને જરાય ફરિયાદ કરવાનો મોકો ન આપતી. આખો દિવસ ઘરકામ અને સાસુમાની સેવામાં વિતાવજે. અને રાત્રે જ્યારે ઘરના બધા સભ્યો ઊંઘી જાય, ત્યારે તું શાંતિથી ભણવા બેસજે. હું તારા માટે બધા જ પુસ્તકો, નોટ્સ અને ઓનલાઈન ભણવાની વ્યવસ્થા કરી આપીશ.

આ રીતે એક છૂપો પરંતુ પવિત્ર સંકલ્પ શરૂ થયો. આકાશે બીજા જ દિવસે દિવ્યા માટે જરૂરી તમામ પુસ્તકો, કરંટ અફેર્સની સામગ્રી અને ઓનલાઈન ક્લાસના મટીરિયલ્સની ગોઠવણ કરી આપી. તેણે રૂમમાં એક નાનો ટેબલ લેમ્પ લાવી આપ્યો જેથી રાત્રે અજવાળું બહાર ન જાય અને સાસુમાની ઊંઘ ન બગડે.

દિવ્યાનો દિનચર્યા હવે ખૂબ જ કઠિન બની ગયો હતો. સવારે પાંચ વાગ્યે ઊઠીને ઘરની સફાઈ કરવી, સાસુમા અને પતિ માટે નાસ્તો બનાવવો, બપોરનું અને સાંજનું રસોઈકામ પતાવવું અને ઘરના દરેક કામકાજમાં સાસુમાને મદદ કરવી. દિવસ દરમિયાન દિવ્યાએ ક્યારેય પણ પોતાના મોં પર થાક કે કંટાળો આવવા ન દીધો. તે સાસુમાની દરેક આજ્ઞાનું પાલન કરતી, જેથી સાસુમાને જરાય શંકા ન જાય.

રાત્રે જ્યારે ઘડિયાળમાં દસ વાગતા અને આખું ઘર શાંત થઈ જતું, ત્યારે દિવ્યા પોતાની અભ્યાસની દુનિયામાં પ્રવેશ કરતી. આકાશ પણ ઘણીવાર મોડી રાત સુધી જાગીને દિવ્યાને મદદ કરતો. તે દિવ્યા માટે ચાર-પાંચ કલાક સતત વાંચવા માટે ચા કે કોફી બનાવી આપતો, તેના અઘરા વિષયોનું રિવિઝન કરાવતો અને તેનામાં ઉત્સાહ પૂરતો. દિવ્યા રાત્રે બે-ત્રણ વાગ્યા સુધી સખત મહેનત કરતી અને સવારે વહેલા ફરી પોતાના ઘરકામમાં લાગી જતી.

મહિનાઓ વીતતા ગયા. દિવ્યાની મહેનત અને આકાશનો સાથ અવિરત ચાલુ રહ્યો. દિવ્યાએ ક્યારેય ફરિયાદ ન કરી કે તેને ઊંઘ પૂરી નથી થતી કે તે થાકી જાય છે. તેના મનમાં બસ એક જ લક્ષ્ય હતું કે તેણે પોતાના પતિના વિશ્વાસને સાચવવાનો છે અને પોતાનું સપનું પૂરું કરવાનું છે. આ દરમિયાન સાસુ સુમિત્રાબેન પણ દિવ્યાના કામ અને સંસ્કારોથી ખૂબ જ પ્રસન્ન રહેતા હતા. તેઓ આજુબાજુના પાડોશીઓને કાયમ કહેતા કે મારી વહુ તો સોના જેવી છે, આખા ઘરને સાચવીને રાખે છે.

આખરે જે દિવસની રાહ જોવાઈ રહી હતી તે દિવસ આવી પહોંચ્યો. ગુજરાત લોક સેવા આયોગ દ્વારા આયોજિત જીપીએસસીની મહત્ત્વની પરીક્ષાની તારીખ જાહેર થઈ. આકાશે પરીક્ષા સેન્ટર પર જવા માટે યોગ્ય બહાનું બનાવ્યું અને દિવ્યાને લઈને પરીક્ષા આપવા ગયો. દિવ્યાએ પૂરા આત્મવિશ્વાસ સાથે પરીક્ષા આપી. તેના બધા જ પેપર્સ ખૂબ જ ઉત્તમ ગયા હતા. પરીક્ષા આપ્યા પછી પણ દિવ્યાએ પોતાની દિનચર્યા સામાન્ય રાખી અને પરિણામની રાહ જોવા લાગી.

થોડા મહિનાઓ પછી એક સવારે પરિણામ જાહેર થવાનો દિવસ આવ્યો. આકાશ ઓફિસે જતાં પહેલાં જ ઈન્ટરનેટ પર પરિણામ ચેક કરી રહ્યો હતો. જેવા પરિણામો સ્ક્રીન પર આવ્યા, આકાશની આંખો પહોળી થઈ ગઈ અને તેનું હૃદય આનંદથી નાચી ઊઠ્યું. દિવ્યા માત્ર પરીક્ષામાં પાસ નહોતી થઈ, પરંતુ તે સમગ્ર ગુજરાત રાજ્યમાં પ્રથમ ક્રમાંકે એટલે કે સ્ટેટ રેન્ક એક સાથે ઉત્તીર્ણ થઈ હતી! તે હવે ડેપ્યુટી કલેક્ટર તરીકે પસંદ પામી હતી.

આકાશ ખુશીથી ઝૂમી ઊઠ્યો. તેને થયું કે આ ખુશીના સમાચાર હવે ઘરમાં છૂપા રાખી શકાય તેમ નથી. આકાશે દિવ્યાને રૂમમાં બોલાવીને પરિણામ બતાવ્યું. દિવ્યા પોતાની આંખો પર વિશ્વાસ ન કરી શકી. તેની આંખોમાંથી હર્ષના અશ્રુઓ વહી નીકળ્યા. તેની વર્ષોની તપસ્યા, રાતોનું જાગરણ અને પતિનો સાથ આજે સફળ થયા હતા.

આકાશે દિવ્યાનો હાથ પકડ્યો અને તેને લિવિંગ રૂમમાં લઈ ગયો, જ્યાં સાસુ સુમિત્રાબેન ભગવાનની પૂજા કરી રહ્યા હતા. આકાશે મોટેથી કહ્યું કે મમ્મી, આજે આપણા ઘર માટે બહુ મોટો ઉત્સવનો દિવસ છે. આ સાંભળીને સુમિત્રાબેને પૂજા પૂરી કરીને પાછળ જોયું અને પૂછ્યું કે શું થયું બેટા? આટલો બધો ખુશ કેમ છે?

આકાશે ગંભીર થઈને અને પ્રેમથી કહ્યું કે મમ્મી, તમારી વહુ દિવ્યા આજે આખા રાજ્યમાં પ્રથમ નંબરે આવીને ડેપ્યુટી કલેક્ટર બની ગઈ છે. તે હવે સરકારી મોટા અફસર તરીકે સેવા આપશે. આ સાંભળીને સુમિત્રાબેન ઘડીભર સ્તબ્ધ થઈ ગયા. તેમના મોંમાંથી એક પણ શબ્દ ન નીકળ્યો. તેમના ચહેરા પર આશ્ચર્ય અને મૂંઝવણના ભાવો આવી ગયા.

સુમિત્રાબેને પૂછ્યું કે પણ આ બધું ક્યારે થયું? મેં તો તેને ભણવાની ના પાડી હતી, તો પછી આ પરીક્ષા ક્યારે અપાઈ અને ક્યારે ભણતર પૂરું થયું? ત્યારે આકાશે આગળ આવીને પોતાની માતાના હાથ પકડ્યા અને અત્યંત નમ્રતાથી બધી સત્ય હકીકત જણાવી.

આકાશે કહ્યું કે મમ્મી, જ્યારે તમે ના પાડી હતી ત્યારે દિવ્યાએ તમારી વાતનો અનાદર નહોતો કર્યો. તેણે દિવસ દરમિયાન ઘરના એક પણ કામમાં ભૂલ નહોતી કરી. તે આખો દિવસ તમારી સેવા કરતી અને ઘર સાંભળતી. પણ રાત્રે જ્યારે તમે ઊંઘી જતા, ત્યારે તે રાતના અંધારામાં દીવાના અજવાળે બે-ત્રણ વાગ્યા સુધી ભણતી હતી. મેં તેને માત્ર થોડી મદદ કરી હતી. મમ્મી, તમારો આશય ઘરની સંભાળ રાખવાનો હતો અને દિવ્યાએ ઘરની સંભાળ રાખીને પણ પોતાના દેશ અને પરિવારનું નામ રોશન કર્યું છે.

આ વાત સાંભળીને સુમિત્રાબેનની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા. તેમને અહેસાસ થયો કે જે વહુને તેઓ કાયમ બંધનમાં રાખવા માગતા હતા, તે વહુએ પોતાના સંસ્કારો અને સમર્પણથી ઘરનું સન્માન કેટલું ઊંચું લાવી દીધું હતું. તેમને પોતાના દીકરા આકાશની દૂરંદેશી અને સમજદારી પર પણ ખૂબ ગર્વ થયો કે તેણે કોઈ કલેશ કર્યા વગર પોતાની પત્નીના સપનાને પૂરું કરવામાં મદદ કરી.

સુમિત્રાબેન ઊભા થયા અને દિવ્યા પાસે ગયા. દિવ્યા ડરના માર્યા નીચું જોઈને ઊભી હતી કે સાસુમા કદાચ ગુસ્સે થશે. પરંતુ સુમિત્રાબેને દિવ્યાના બંને હાથ પકડીને તેને પોતાના ગળે લગાવી લીધી. સુમિત્રાબેનના આંસુ દિવ્યાના ખભા પર પડ્યા. તેમણે ગળાંતુર અવાજે કહ્યું કે વહુ, મને માફ કરી દે. હું મારા જૂના વિચારોમાં એટલી આંધળી હતી કે તારી પ્રતિભા અને તારી મહેનતને ઓળખી ન શકી. તું આજે માત્ર આ ઘરની વહુ નથી રહી, પણ આખા ગામ અને રાજ્યનું ગૌરવ બની ગઈ છે.

સુમિત્રાબેને તરત જ રસોડામાંથી પેંડાનું બોક્સ મંગાવ્યું અને પોતાના હાથે દિવ્યાનું મોં મીઠું કરાવ્યું. તેમણે દિવ્યાના માથા પર હાથ મૂકીને હૃદયપૂર્વકના આશીર્વાદ આપ્યા કે તું ખૂબ આગળ વધ અને દેશની સેવા કર. તારા જેવા સંસ્કારી અને મહેનતુ વહુ દરેક ઘરને મળે.

તે જ સાંજે આજુબાજુના પાડોશીઓ, સગા-સંબંધિઓ અને ગામના અગ્રણીઓ જોશી પરિવારના ઘરે દિવ્યાને અભિનંદન આપવા માટે આવ્યા. સુમિત્રાબેન ખૂબ જ છાતી ફૂલાવીને અને ગર્વથી બધાને કહી રહ્યા હતા કે આ મારી દીકરી દિવ્યા છે, જેણે આખા રાજ્યમાં પહેલો નંબર મેળવ્યો છે. પતિના સાચા સહકાર, પત્નીના સંસ્કાર અને સમર્પણથી આજે એક ગૃહિણી સત્તાવાર અફસર બની ચૂકી હતી અને આખો પરિવાર આનંદ તથા ગર્વથી ઝૂમી રહ્યો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.