વહુએ વિધવા નાણંદને ચોર ગણાવી ઘરમાંથી કાઢી મૂકી, દિવસો પછી સાસુના જૂના કબાટમાંથી એક ડાયરી મળી અને એવું સત્ય સામે આવ્યું કે વહુ...

ઘરમાં લીલાબેન તેમના દીકરા મનીષ, વહુ ભાવના અને વિધવા દીકરી પૂજા સાથે રહેતા હતા. પૂજાના લગ્ન બહુ જ નાની ઉંમરે થયા હતા, પરંતુ કિસ્મતની કઠોરતા જુઓ કે લગ્નના માંડ બે જ વર્ષમાં એક રસ્તા અકસ્માતમાં તેના પતિનું અવસાન થયું હતું. પતિના અવસાન પછી સસરાવાળાના ત્રાસથી કંટાળીને પૂજા પોતાના પિયર પાછી આવી ગઈ હતી. લીલાબેને પોતાની દુઃખી દીકરીને પોતાના ઘરમાં આશરો આપ્યો હતો અને પોતાની સગા દીકરીની જેમ સાચવી હતી.

લીલાબેનનો દીકરો મનીષ સ્વભાવે બહુ જ સીધો અને શાંત માણસ હતો, પરંતુ તેની પત્ની ભાવના થોડા તીખા અને ચતુર સ્વભાવની સ્ત્રી હતી. ભાવનાને શરૂઆતથી જ ઘરમાં વિધવા નાણંદ પૂજાનું રહેવું બિલકુલ ગમતું નહોતું. ભાવનાને એવું જ લાગતું હતું કે પૂજા તેના પતિના ઘરમાં કાયમ માટે બોજ બનીને બેસી ગઈ છે અને ભવિષ્યમાં સસરાની મિલકતમાંથી પણ ભાગ માંગશે. જોકે પૂજા બહુ જ સરસ, નમ્ર અને સ્વાભિમાની છોકરી હતી. તે આખો દિવસ ઘરના બધા જ કામકાજમાં મન પરોવીને ભાવનાને મદદ કરતી અને પોતાની માતા લીલાબેનની દિલથી સેવા કરતી હતી.

ધીમે ધીમે સમય પસાર થતો ગયો અને લીલાબેનની ઉંમર વધતી ગઈ. વધતી ઉંમરની સાથે લીલાબેનની તબિયત પણ લથડવા લાગી હતી. એક દિવસ અચાનક હૃદયરોગનો હુમલો આવવાથી લીલાબેનનું હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન અવસાન થયું. લીલાબેનના જવાથી આખું ઘર શોકમાં ડૂબી ગયું હતું. ખાસ કરીને પૂજા માટે તો આભા જ તૂટી પડ્યું હતું, કારણ કે પોતાની દુઃખની ઘડીમાં તેની સાથે ઊભી રહેનાર અને તેને પ્રેમ કરનાર એકમાત્ર તેની માતા જ હતી. હવે આ ઘરમાં તેનો કોઈ મોભી બચ્યો નહોતો.

લીલાબેનના મૃત્યુના દસમા અને તેરમાની બધી જ વિધિ પૂરી થઈ ગઈ. ઘરમાં હજી શોકનો માહોલ જ હતો ત્યાં જ ભાવનાના મનમાં એક ઝેરી વિચાર અંકુરિત થયો. ભાવના જાણતી હતી કે જો પૂજા આ ઘરમાં રહેશે તો કાયમ તેને સાચવવી પડશે અને મનીષ પણ તેની બહેનને ક્યારેય ઘરમાંથી કાઢશે નહીં. તેથી ભાવનાએ પૂજાને કાયમ માટે આ ઘરમાંથી તગેડી મૂકવા માટે એક બહુ જ દૂષિત યોજના બનાવી.

એક દિવસ સવારે ભાવના પોતાના રૂમમાંથી બુમાબુમ કરતી બહાર આવી. તેના અવાજથી મનીષ અને પૂજા બંને ગભરાઈને હોલમાં દોડી આવ્યા. ભાવનાએ પોતાના વાળ વેરવિખેર કરી લીધા હતા અને રડવાનો નાટક કરતી બોલી કે મારા સાસુની તિજોરીમાંથી બધા સોનાના દાગીના અને રોકડા રૂપિયા ગાયબ થઈ ગયા છે. તિજોરીનો દરવાજો ખુલ્લો છે અને અંદર રાખેલી કિંમતી સાડીઓ અને દાગીનાની થેલીઓ ગાયબ છે. આ સાંભળીને મનીષ અને પૂજા બંને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.

ભાવનાએ તરત જ પોતાની આંગળી પૂજા તરફ ચિંધી દીધી. ભાવનાએ બૂમ પાડીને કહ્યું કે આ ઘરમાં સાસુમા સિવાય તિજોરીની ચાવી માત્ર આ પૂજા પાસે જ રહેતી હતી. સાસુમાના ગયા પછી આ તિજોરીની ચાવી આણે જ સંભાળી હતી. પૂજા સિવાય આ રૂમમાં બીજું કોઈ જઈ શકતું નથી. આણે જ પોતાના ભવિષ્ય માટે અને પોતાના ખર્ચા પૂરા કરવા માટે સાસુમાના બધા જ દાગીના ચોરી લીધા છે.

પૂજા આટલો મોટો અને નીચ આરોપ સાંભળીને અવાક થઈ ગઈ. તેની આંખોમાંથી અશ્રુધારા વહેવા લાગી. પૂજાએ રડતાં રડતાં પોતાના ભાઈ મનીષ સામે હાથ જોડ્યા અને કહ્યું કે ભાભી આ તમે શું બોલી રહ્યા છો? મેં મારી માતાની તિજોરીને ક્યારેય ખરાબ નજરથી જોઈ પણ નથી. મેં કોઈ ચોરી નથી કરી. મનીષ તું તો મને ઓળખે છે ને, હું આવું કામ ક્યારેય કરી શકું ખરી? પણ ભાવનાએ મનીષને કશું બોલવાનો મોકો જ ન આપ્યો.

ભાવનાએ મનીષને ભડકાવવાનું શરૂ કર્યું. તેણે કહ્યું કે મનીષ, આ સ્ત્રી ઉપર દયા ખાવાનું બંધ કરો. આણે જ આપણી મોટો વિશ્વાસઘાત કર્યો છે. સાસુમાના ગયા પછી આણે જ ઘરમાંથી બધું સફાચટ કરી દીધું છે. જો આ સ્ત્રી આજે ને આજે આ ઘરમાંથી નહીં જાય તો હું પોલીસ સ્ટેશન જઈને આના નામે ચોરીની એફઆઈઆર નોંધાવીશ અને તમને બંનેને કોર્ટ-કચેરીના ચક્કરમાં ઘસડીશ.

મનીષ પોતે સ્વભાવે નબળો અને પત્નીની વાતોમાં આવી જનારો માણસ હતો. તે પત્નીના ગુસ્સા અને કોર્ટ-કચેરીના નામથી ડરી ગયો. તેણે પોતાની નિર્દોષ બહેનની આંખોમાં રહેલું સત્ય જોવાને બદલે મૌન ધારણ કરી લીધું. પોતાની સગી બહેનને બચાવવા માટે તેણે એક પણ શબ્દ ન કહ્યો. પૂજાએ પોતાના ભાઈના ચહેરા પરનું મૌન જોયું ત્યારે તેનું હૃદય ભાંગીને કાચના ટુકડા થઈ ગયું. તેને સમજાઈ ગયું કે હવે આ ઘરમાં તેના આત્મસન્માન અને સ્વાભિમાન માટે કોઈ જગ્યા બચી નથી.

સ્વાભિમાની પૂજાએ પોતાના પર લાગેલો કલંકનો દાગ સહન ન કર્યો. તેણે પોતાની એક નાની બેગમાં પોતાના માત્ર બે જોડી કપડાં મૂક્યા. તેણે ભાભી ભાવના કે ભાઈ મનીષ પાસે કોઈ કરગામ ન કર્યું, ના તો કોઈ સફાઈ આપી. તે બસ રડતી આંખે પોતાના પિયરના ઘરનો દરવાજો કાયમ માટે ઓળંગીને બહાર નીકળી ગઈ. તેના ગયા પછી ભાવના મનોમન ખુબ જ ખુશ થઈ ગઈ કે આખરે ઘરની મોટી બલા ટળી ગઈ અને હવે આ આખા ઘર પર તેનો જ એકચક્રી अधिकार થઈ ગયો હતો.

પૂજા ઘર બહાર નીકળીને સીધી શહેરના એક ખૂણામાં આવેલા અનાથાશ્રમ અને મહિલા આશ્રમમાં પહોંચી. ત્યાંના સંચાલકોને પોતાની દર્દનાક કહાની જણાવી. પૂજા ભણેલી ગણેલી હતી એટલે અનાથાશ્રમના ટ્રસ્ટીઓએ તેને ત્યાં રહેવાની મંજૂરી આપી અને સાથે સાથે ત્યાંના નાના અનાથ બાળકોને ભણાવવાનું અને આશ્રમનું સંચાલન સંભાળવાનું કામ સોંપ્યું. પૂજાએ પણ પોતાના દુઃખને ભૂલીને તે અનાથ બાળકોની સેવામાં પોતાની આખી જિંદગી સમર્પિત કરવાનો દ્રઢ નિશ્ચય કરી લીધો.

બીજી બાજુ, પૂજાના ગયા પછી થોડા દિવસો સુધી ભાવના અને મનીષના ઘરમાં બધું શાંત ચાલી રહ્યું હતું. પરંતુ પૂજા વગર ઘરનું કામકાજ સંભાળવું ભાવના માટે અઘરું થઈ રહ્યું હતું. દસ-પંદર દિવસ પસાર થઈ ગયા પછી એક અઠવાડિયાના રવિવારે ભાવનાએ વિચાર્યું કે લાવ આજે સાસુમાના કબાટ અને કબાટની અંદર રહેલા જૂના કાગળો તથા જૂના કપડાંની બરાબર સફાઈ કરી નાખું જેથી તે કબાટનો ઉપયોગ પોતે કરી શકે.

ભાવના સાસુ લીલાબેનના રૂમમાં ગઈ અને કબાટ ખોલીને એક પછી એક સાડીઓ અને જૂની વસ્તુઓ બહાર કાઢવા લાગી. સાસુમાના જૂના કાગળો અને ડાયરીઓ ફંફોસતાં અચાનક કબાટના એક ગુપ્ત ખાનામાંથી લીલાબેનની એક જૂની ડાયરી ભાવનાના હાથમાં આવી. ભાવનાને કૌતુક થયું કે આ ડાયરીમાં સાસુમા શું લખતા હશે. તેણે ડાયરીના પાના ફેરવવાનું શરૂ કર્યું. ડાયરીના છેલ્લા પાના પર લીલાબેને પોતાના હાથ અક્ષરે મૃત્યુના થોડા દિવસો પહેલાં જ એક મહત્વની નોંધ લખેલી હતી.

ડાયરીના તે પાના પર લખ્યું હતું કે, "મારી વહુ ભાવના અને મારા દીકરા મનીષ માટે... મને ખબર છે કે મારા ગયા પછી કદાચ મારા ઘરમાં મારી દીકરી પૂજા એકલી પડી જશે. પૂજાના પતિના અવસાન પછી તેનું આયખું ભાંગી ગયું છે. એક માતા તરીકે મારી ફરજ છે કે હું મારી દીકરીના ભવિષ્યની સુરક્ષા કરું. તેથી મેં મારા પતિના સમયના અને મારી પાસે રહેલા તમામ સોનાના દાગીના તથા મારી આખી જિંદગીની બચતના આઠ લાખ રૂપિયા સરકારી બેંકના લોકરમાં જમા કરાવી દીધા છે."

ડાયરીમાં આગળ લખ્યું હતું કે, "આ બેંક લોકરની ચાવી અને લોકરના તમામ કાગળો મેં બેંકની સેફ ડિપોઝિટમાં જ મુકાવેલા છે. મારી તમામ સોનાની જ્વેલરી અને આ બેંક બેલેન્સ માત્ર અને માત્ર મારી દીકરી પૂજાના નામે વિલ કરીને રાખેલું છે. જેથી મારા મૃત્યુ પછી મારી વિધવા દીકરીએ ક્યારેય કોઈની સામે હાથ લંબાવવો ન પડે અને તે પોતાના સ્વાભિમાની જીવન જીવી શકે. મનીષ અને ભાવના, તમે બંને કમાતા ધમાતા છો અને તમારું ઘર સરસ ચાલે છે, એટલે પૂજાને તેનું આટલું હક આપજો અને તેને ક્યારેય બોજ ન સમજતા."

આ કાગળ અને સાસુમાની ડાયરી વાંચતાં જ ભાવનાના પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ. તેના હાથમાંથી ડાયરી નીચે પડી ગઈ અને તેના શરીરમાંથી પરસેવો છૂટી ગયો. ભાવનાને ક્ષણવારમાં જ પોતાની સૌથી મોટી ભૂલ અને પોતાના પાપનો અહેસાસ થઈ ગયો. તિજોરીમાંથી કોઈ ચોરી થઈ જ નહોતી, સાસુમાએ પોતાના દાગીના પહેલાંથી જ બેંકમાં સુરક્ષિત રાખ્યા હતા. તેણે એક નિર્દોષ, પવિત્ર અને સ્વાભિમાની નાણંદ પર ચોરીનો ખોટો કલંક લગાવીને તેને ઘરમાંથી અપમાનિત કરીને કાઢી મૂકી હતી.

ભાવના દોડતી હોલમાં આવી અને મનીષના હાથમાં તે ડાયરી મૂકી દીધી. મનીષે જ્યારે પોતાની સગી માતાના હાથે લખાયેલી આ વાત વાંચી ત્યારે તેની આંખોમાંથી અશ્રુધારા વહેવા લાગી. મનીષને પોતાની કાયરતા પર અને પત્નીની વાતમાં આવીને બહેનને તરછોડી દેવા પર ભારે પશ્ચાતાપ થયો. મનીષે પત્ની ભાવનાને સખત ઠપકો આપ્યો અને બોલ્યો કે તારા અહંકાર અને શંકાના કારણે આજે આપણે આપણી નિર્દોષ બહેનને ઘરમાંથી કાઢી મૂકી. આપણે કેટલા નીચ અને પાપી છીએ!

ભાવના પણ પોતાની ભૂલ પર પસ્તાવો કરતી રડવા લાગી. તેણે મનીષને કહ્યું કે મનીષ મને માફ કરી દો. મારાથી બહુ મોટી પાપ થઈ ગયું છે. આપણે અત્યારે ને અત્યારે પૂજાને શોધવા જઈએ. હું તેના પગે પડીને માફી માંગગી અને તેને માન-સન્માન સાથે પાછી ઘરમાં લઈ આવીશ. આપણી ભૂલ સુધારી લઈએ.

મનીષ અને ભાવના બંને તરત જ ગાડી લઈને પૂજાને શોધવા માટે નીકળી પડ્યા. પૂજાના કેટલાક અજાણ્યા સગા-સંબંધિઓ અને ઓળખીતાઓ પાસે પૂછપરછ કરતાં કરતાં આખરે તેમને ખબર પડી કે પૂજા શહેરના દુરના વિસ્તારમાં આવેલા અનાથાશ્રમમાં રહે છે. મનીષ અને ભાવના ઝડપથી તે અનાથાશ્રમ પહોંચ્યા.

અનાથાશ્રમના હોલમાં પહોંચીને તેમણે જોયું તો પૂજા કેટલાક નાના અનાથ બાળકો વચ્ચે બેસીને તેમને પ્રેમથી ભણાવી રહી હતી. તેના ચહેરા પર એક અનોખી શાંતિ અને તેજ હતું. મનીષ પોતાની બહેનને જોઈને દોડીને તેની પાસે ગયો અને તેના પગમાં પડીને રડવા લાગ્યો. મનીષે કહ્યું કે બેટા પૂજા, મને માફ કરી દે. હું તારો ગુનેગાર ભાઈ છું. ભાવના પણ દોડીને પૂજાના ચરણોમાં પડી ગઈ અને હાથ જોડીને કરગરવા લાગી.

ભાવનાએ રડતાં રડતાં કહ્યું કે પૂજા મને માફ કરી દે. મારાથી બહુ મોટો અપરાધ થઈ ગયો હતો. સાસુમાની ડાયરીમાંથી મને બધી સત્યતા મળી ગઈ છે. તિજોરીમાં ક્યારેય કોઈ દાગીના હતા જ નહીં, મમ્મીએ તો બધું બેંકમાં તારા માટે રાખ્યું હતું. મેં તારા પર ખોટો ચોરીનો આરોપ મૂક્યો હતો. પ્લીઝ પૂજા, તું ઘરમાં પાછી ચાલી આવ. તારા વગર આપણું ઘર નરક બની ગયું છે. હું વચન આપું છું કે તને ભાભી નહીં પણ સગી માતા જેવો પ્રેમ આપીશ.

પૂજા શાંતિથી ઊભી થઈ. તેણે પોતાના ભાઈ અને ભાભીને ઊભા કર્યા. પૂજાની આંખોમાં કોઈ ગુસ્સો કે વેરભાવ નહોતો, પણ એક ઊંડી આત્મગ્લાનિ અને સ્વાભિમાનની ભાવના હતી. પૂજાએ અત્યંત મક્કમ અને ગંભીર અવાજે કહ્યું કે ભાભી, તમે મને જે દિવસે ચોર કહીને ઘરમાંથી કાઢી મૂકી હતી, તે દિવસે જ મારી અંદર રહેલી ઘર અને પરિવાર પ્રત્યેની મમતા મરી ગઈ હતી.

પૂજાએ આગળ કહ્યું કે જો આજે સાસુમાની ડાયરી ન મળી હોત અને સત્ય સામે ન આવ્યું હોત તો તમે મને ક્યારેય પાછી બોલાવવા ન આવ્યા હોત. તમે મને પાછી બોલાવવા આવ્યા છો કારણ કે તમને સત્યની ખબર પડી ગઈ છે, પણ જે દિવસે તમે મારા પર ચોરીનો કલંક લગાવ્યો તે દિવસે મારો વિશ્વાસ તૂટી ગયો હતો. આ અનાથાશ્રમમાં આ અનાથ બાળકો જ હવે મારો પરિવાર છે. અહીં મને આત્મસન્માન અને શાંતિ મળે છે. હવે હું ક્યારેય તે ઘરમાં પાછી નહીં આવું જ્યાં મારા આત્મસન્માનની કોઈ કિંમત નહોતી.

મનીષ અને ભાવનાએ પૂજાને મનાવવાનો બહુ જ પ્રયત્ન કર્યો, ખૂબ કરગર્યા, પણ સ્વાભિમાની પૂજા પોતાના નિર્ણય પર અડગ રહી. તેને કાયમ માટે તે અનાથાશ્રમમાં રહીને અનાથ બાળકોની સેવા કરવાનો માર્ગ પસંદ કરી લીધો હતો. ભાવના અને મનીષ ભારે હૃદયે અને પશ્ચાતાપના અગ્નિમાં બળતા બળતા ખાલી હાથે પાછા ઘરે આવ્યા. આજે તેમની પાસે માફી માંગવા માટે અને પોતાની ભૂલ સુધારવા માટેનો સમય વીતી ચૂક્યો હતો, પણ સ્વાભિમાની નાણંદ કાયમ માટે તેમના જીવનમાંથી દૂર જતી રહી હતી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.