વહુને રૂપિયો પણ ન આપતી સાસુએ અચાનક તિજોરીની ચાવી સોંપી, બેંક પાસબુક જોઈને આંખમાંથી...

સવારના આઠ વાગ્યા હતા અને રસોડામાં દૂધ ગરમ થઈ રહ્યું હતું. પૂજા પ્લેટફોર્મ સાફ કરતાં કરતાં વારંવાર ડ્રોઈંગ રૂમ તરફ જોઈ રહી હતી. તેના પતિ આલોક સોફા પર બેસીને પોતાની માતા હંસાબેન સાથે ધીમા અવાજે વાત કરી રહ્યા હતા.

હંસાબેને પોતાના પાકીટમાંથી કેટલાક રૂપિયા કાઢ્યા અને આલોકના હાથમાં મૂકી દીધા. આલોકે હસીને પૈસા પોતાના ખિસ્સામાં મૂક્યા અને થેલો લઈને ઓફિસે જવા નીકળી ગયો. આ દ્રશ્ય જોઈને પૂજાનું મન સાવ ખાટું થઈ ગયું.

પૂજાના લગ્નને હજુ માંડ દોઢ વર્ષ થયું હતું. તે એક મધ્યમવર્ગીય પરિવારમાંથી આવી હતી અને ઘરમાં દરેક સાથે પ્રેમથી રહેવા માંગતી હતી. પણ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી તેને લાગતું હતું કે સાસુ તેના પ્રત્યે સાવ પરાયા જેવો વ્યવહાર કરે છે.

જ્યારે પણ આલોકને નાની-મોટી જરૂર પડતી ત્યારે હંસાબેન તરત જ પોતાના પાકીટમાંથી પૈસા કાઢીને આપી દેતા હતા. પણ જ્યારે પૂજા પોતાના અંગત ખર્ચ કે ઘરની કોઈ નાની વસ્તુ માટે પૈસા માંગતી, ત્યારે સાસુ હંમેશા કહેતા કે તારા પતિ પાસેથી લેજે.

એકવાર પૂજાએ પોતાની નાની બહેનના જન્મદિવસે ભેટ આપવા માટે થોડા રૂપિયા માંગ્યા હતા. ત્યારે પણ હંસાબેને સાફ ના પાડી દીધી હતી અને કહ્યું હતું કે ઘરના બજેટમાં આ બધું ન પરવડે. એ જ સાંજે હંસાબેને આલોકને નવા શર્ટ ખરીદવા માટે રોકડા આપ્યા હતા.

આવી નાની નાની વાતો પૂજાના મનમાં ઘર કરી ગઈ હતી. તેને લાગતું હતું કે સાસુ માત્ર પોતાના દીકરાને જ વહાલો ગણે છે અને વહુને સાવ પારકી સમજે છે. ધીમે ધીમે પૂજાએ સાસુ સાથે હસીને વાતો કરવાનું બંધ કરી દીધું.

તે માત્ર કામ પૂરતી જ વાત કરતી હતી. સવારે ચા આપીને રસોડામાં જતી રહેતી અને બપોરે જમીને પોતાના રૂમમાં બેસી રહેતી. હંસાબેન પણ આ બદલાવ જોતા હતા, પણ તેઓ ક્યારેય કંઈ બોલતા નહોતા.

દિવસો વીતતા ગયા અને પૂજાનું અંતર સાસુથી વધતું જ ગયું. તે પોતાના પિયરમાં પણ ફોન કરીને કહેતી કે સાસુ બહુ કંજૂસ છે અને મને એક રૂપિયો પણ વાપરવા આપતા નથી. તેની માતા તેને સમજાવતી કે ધીરજ રાખ, સમય સાથે બધું સારું થઈ જશે.

આમ ને આમ આખું એક વર્ષ વીતી ગયું. ઘરમાં શાંતિ તો હતી, પણ એક અદ્રશ્ય દીવાલ ઊભી થઈ ગઈ હતી. પૂજા પોતાના પતિ પાસેથી જ દરેક ખર્ચના પૈસા માંગતી અને સાસુ સામે કોઈ દિવસ હાથ ન ફેલાવતી.

એક રવિવારે સવારે હંસાબેને પૂજાને પોતાના રૂમમાં બોલાવી. પૂજા અનિચ્છાએ ગઈ અને દરવાજા પાસે ઊભી રહી. હંસાબેન પલંગ પર બેઠા હતા અને તેમની સામે એક જૂની લાકડાની પેટી પડી હતી.

"પૂજા બેટા, અંદર આવ અને અહીં મારી પાસે બેસ," હંસાબેને એકદમ શાંત અવાજે કહ્યું.

પૂજા ધીમા પગલે અંદર ગઈ અને પલંગના છેડે બેસી ગઈ. તેના મનમાં હતું કે આજે ફરી કોઈ ઘરકામની સલાહ મળશે.

હંસાબેને લાકડાની પેટી ખોલી અને તેમાંથી એક જાડી લાલ ડાયરી અને ઘરની બધી ચાવીઓનો ઝૂડો બહાર કાઢ્યો. તેમણે એ બધું પૂજાના હાથમાં મૂકી દીધું.

પૂજા આશ્ચર્યથી સાસુ સામે જોવા લાગી. તેને કંઈ સમજાતું નહોતું કે આ બધું શું છે.

"આજથી આ ઘરનો આખો કારભાર અને હિસાબ તારે સંભાળવાનો છે," હંસાબેને સ્મિત સાથે કહ્યું.

"પણ મમ્મીજી, મને આ બધું ક્યાં આવડે છે? તમે જ સંભાળો ને," પૂજાએ સંકોચ સાથે કહ્યું.

"ના બેટા, હવે મારી ઉંમર થઈ ગઈ છે અને આ ઘર હવે તારું છે," હંસાબેને પૂજાના હાથ પર પોતાનો હાથ મૂક્યો.

હંસાબેને લાલ ડાયરી ખોલીને પૂજાની સામે રાખી. "આ ડાયરીમાં છેલ્લા એક વર્ષનો આખો હિસાબ લખેલો છે, તું જાતે જ જોઈ લે."

પૂજાએ ડાયરીના પાના ફેરવવાનું શરૂ કર્યું. પહેલા પાને જ મોટા અક્ષરે તેનું નામ લખેલું હતું. અંદર દરેક મહિનાનો આવક અને જાવકનો બારીક હિસાબ હતો.

ડાયરી જોતાં જ પૂજાની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. દર મહિને આલોક જે પૈસા હંસાબેનને આપતો હતો, તેમાંથી હંસાબેન એક પણ રૂપિયો પોતાના માટે વાપરતા નહોતા. ઉલટાનું, તેઓ આલોક પાસેથી પૈસા બચાવીને પૂજાના નામે બેંકમાં જમા કરાવતા હતા.

જ્યારે પણ આલોક પૈસા માંગતો, ત્યારે હંસાબેન તેને પૈસા આપતા જેથી તેને લાગે કે બધું સામાન્ય છે. પણ વાસ્તવમાં તેઓ ઘરના દરેક ખર્ચમાંથી નાની નાની બચત કરીને પૂજાના ભવિષ્ય માટે ભેગી કરી રહ્યા હતા.

પૂજાના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા અને તે અવાક થઈને સાસુ સામે તાકી રહી. તેને પોતાની આંખો પર વિશ્વાસ નહોતો બેસતો.

"મમ્મીજી, આ બધું શું છે?" પૂજાનો અવાજ ગળગળો થઈ ગયો.

હંસાબેને ઊંડો શ્વાસ લીધો અને ધીમેથી બોલ્યા, "બેટા, જ્યારે તું આ ઘરમાં આવી ત્યારે તું સાવ નાદાન હતી. તને પૈસાની કિંમત કે ઘર કેવી રીતે ચલાવવું તેની સમજ નહોતી."

પૂજા નીચી નજર કરીને સાંભળતી રહી. તેના હૃદયના ધબકારા વધી ગયા હતા.

"જો મેં તને શરૂઆતથી જ માંગ્યા એટલા પૈસા આપી દીધા હોત, તો તું ક્યારેય પૈસાની કિંમત ન શીખી શકી હોત," હંસાબેને પ્રેમથી સમજાવ્યું. "તું હંમેશા કોઈના પર નિર્ભર રહેત, પહેલાં તારા પિતા પર, પછી મારા પર અને પછી આલોક પર."

આ સાંભળીને પૂજાની આંખોમાં ઝળઝળિયાં આવી ગયા. તેને યાદ આવ્યું કે છેલ્લા એક વર્ષમાં તેણે કેવી રીતે બજેટમાં રહેવાનું શીખી લીધું હતું.

"હું ઈચ્છતી હતી કે તું પહેલા પોતાની જાતે જરૂરિયાત અને શોખ વચ્ચેનો તફાવત સમજે," હંસાબેને આગળ કહ્યું. "તું સમજે કે ઘર ચલાવવું એટલે ફક્ત પૈસા ઉડાવવા નહીં, પણ મુશ્કેલ સમય માટે બચાવવા પણ ખરા."

હંસાબેને પેટીમાંથી એક બેંકની પાસબુક કાઢીને પૂજાના હાથમાં મૂકી. પાસબુકમાં પૂજાના નામે એક મોટી રકમ જમા થયેલી દેખાતી હતી.

"આ એ જ પૈસા છે જે મેં તને ના પાડીને અને આલોક પાસેથી બચાવીને ભેગા કર્યા છે," હંસાબેનની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ. "આ પૈસા તારા છે, જેથી ક્યારેય જીવનમાં તારે કોઈની સામે હાથ ન ફેલાવવો પડે."

પૂજાના ગળામાંથી અવાજ નીકળતો નહોતો. તેને પોતાની જાત પર ખૂબ પસ્તાવો થઈ રહ્યો હતો કે તેણે આખી વાતને કેટલો ખોટો રંગ આપી દીધો હતો.

જે સાસુને તે સ્વાર્થી અને કંજૂસ માનતી હતી, તે સાસુ તો તેને પોતાના પગ પર ઊભા રહેતા શીખવી રહ્યા હતા. તેઓ તેને મજબૂત અને સમજદાર ગૃહિણી બનાવવા માંગતા હતા.

"મમ્મીજી, મને માફ કરી દો," પૂજા ચોધાર આંસુએ રડવા લાગી. "મેં તમારા વિશે કેટલું ખરાબ વિચાર્યું હતું. મને લાગતું હતું કે તમે મને પ્રેમ નથી કરતા."

હંસાબેને પૂજાને ઊભી કરી અને પોતાના ગળે લગાવી લીધી. તેમણે પૂજાના માથા પર હાથ ફેરવ્યો અને આંસુ લૂછ્યા.

"ગાંડી, મા ક્યારેય પોતાના દીકરા કે વહુ વચ્ચે ભેદભાવ ન કરે," હંસાબેન હસી પડ્યા. "ક્યારેક સંતાનને મજબૂત બનાવવા માટે કડક થવું પડે છે."

પૂજાને પહેલીવાર સમજાયું કે દરેક વખતે મદદ કરવી એ જ પ્રેમ નથી હોતો. ક્યારેક મદદ ન કરીને કોઈને લડતા શીખવવું એ સૌથી મોટો સ્નેહ હોય છે.

તેણે લાલ ડાયરી અને ચાવીઓનો ઝૂડો પોતાની છાતી સરસો ચાંપી લીધો. હવે તેના મનમાં સાસુ પ્રત્યે કોઈ ફરિયાદ નહોતી, પણ માત્ર અને માત્ર આદર હતો.

તે તરત જ રસોડામાં ગઈ અને સાસુ માટે પોતાના હાથે બનાવેલો ગરમાગરમ શીરો અને ચા લઈને આવી. ઘરની એ અદ્રશ્ય દીવાલ હંમેશ માટે તૂટી ગઈ હતી અને ઘરમાં સાચો આનંદ છવાઈ ગયો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.